Τι είναι “η αμαρτία”;

Published on: 6 Μαΐου 2015

Filled Under: Αρθρογραφία

Views: 1145

Tags: ,

Χρησιμοποιούμε τη λέξη “αμαρτία” με διάφορες έννοιες στην καθημερινή ζωή. Αν και είναι πολύ κοινή λέξη, έχουμε πολλές παρεξηγήσεις γύρω από αυτήν. Το σωστό νόημα δεν είναι καθαρό στο μυαλό μας και έτσι δημιουργείται σύγχυση στις συζητήσεις μας.

Λέμε: “αμαρτία να κάνεις δυο ώρες για τόσο μικρή απόσταση…”, εννοούμε “κρίμα”. “Αμαρτία από το Θεό να δώσεις τόσα λεφτά…”, εννοούμε “είναι άδικο”. Ή ακόμη: “είμαστε όλοι αμαρτωλοί” ή αντίθετα “δεν έχω αμαρτίες…”.

Καταλαβαίνουμε όλοι τι είναι το ηθικό κακό, τι σημαίνει κάτι κακό. Έτσι, πράξεις αδικίας σε βάρος κάποιου ανθρώπου, άδικη βία, ιδιαίτερα σε μικρούς και αδύναμους, είναι κακό. Το ίδιο και συμπεριφορά που φανερώνει φθόνο, αχαριστία, μίσος, αλλά και οι προθέσεις ή τα λόγια που ωθούν σε τέτοιες πράξεις, είναι για όλους μας κάτι κακό.

Γιατί όμως αυτό το ηθικό κακό το ονομάζουμε ορισμένες φορές και αμαρτία; Η “αμαρτία” έχει να κάνει με το Θεό. Αφορά τη σχέση μας με το Θεό. Είναι αυτό που ο Θεός δε θέλει. Είναι αμαρτία το κακό που θίγει το Θεό, τον προσβάλλει, φανερώνει αμφισβήτηση και απόρριψη προς Αυτόν.

Γιατί όμως ο Θεός θίγεται από αυτό που κάνει ο άνθρωπος; Πόση σημασία έχει η πράξη του ανθρώπου; Γιατί φτάνει ως το Θεό; Γιατί ενδιαφέρεται ο Θεός για το τι κάνει ο άνθρωπος; Εδώ υπάρχουν πολλές εσφαλμένες εικόνες και αντιλήψεις. Εσφαλμένη είναι η ιδέδιάφορες έννοιες στην καθημερινή ζωή. Αν και είναι πολύ κοινή λέξη, έχουμε πολλές παρεξηγήσεις γύρω από αυτήν. Το σωστό νόημα δεν είναι καθαρό στο μυαλό μας και έτσι δημιουργείται σύγχυση στις συζητήσεις μας.

Λέμε: “αμαρτία να κάνεις δυο ώρες για τόσο μικρή απόσταση…”, εννοούμε “κρίμα”. “Αμαρτία από το Θεό να δώσεις τόσα λεφτά…”, εννοούμε “είναι άδικο”. Ή ακόμη: “είμαστε όλοι αμαρτωλοί” ή αντίθετα “δεν έχω αμαρτίες…”.

Καταλαβαίνουμε όλοι τι είναι το ηθικό κακό, τι σημαίνει κάτι κακό. Έτσι, πράξεις αδικίας σε βάρος κάποιου ανθρώπου, άδικη βία, ιδιαίτερα σε μικρούς και αδύναμους, είναι κακό. Το ίδιο και συμπεριφορά που φανερώνει φθόνο, αχαριστία, μίσος, αλλά και οι προθέσεις ή τα λόγια που ωθούν σε τέτοιες πράξεις, είναι για όλους μας κάτι κακό.

Γιατί όμως αυτό το ηθικό κακό το ονομάζουμε ορισμένες φορές και αμαρτία; Η “αμαρτία” έχει να κάνει με το Θεό. Αφορά τη σχέση μας με το Θεό. Είναι αυτό που ο Θεός δε θέλει. Είναι αμαρτία το κακό που θίγει το Θεό, τον προσβάλλει, φανερώνει αμφισβήτηση και απόρριψη προς Αυτόν.

Γιατί όμως ο Θεός θίγεται από αυτό που κάνει ο άνθρωπος; Πόση σημασία έχει η πράξη του ανθρώπου; Γιατί φτάνει ως το Θεό; Γιατί ενδιαφέρεται ο Θεός για το τι κάνει ο άνθρωπος; Εδώ υπάρχουν πολλές εσφαλμένες εικόνες και αντιλήψεις. Εσφαλμένη είναι η ιδέα που έχουμε για το Θεό σαν αστυνόμο και δικαστή που επιβλέπει και τιμωρεί ό,τι είναι “κακό”, δηλαδή ό,τι είναι αντίθετο στο θέλημά του, ή αντίθετο σε ό,τι εμείς φανταζόμαστε ως θέλημά του.

Πρέπει να ξεκινήσουμε από τη σωστή βάση. Ο Θεός θίγεται από την κακία ή την απιστία του ανθρώπου, γιατί τον έχει πλησιάσει με την αγάπη του και την καλοσύνη του, τον έχει πλησιάσει με ταπεινότητα και του έχει αποκαλύψει το μεγαλείο του, του έχει αποκαλύψει το λόγο του και το θέλημά του. Πριν από την αμαρτία υπάρχει η αγάπη του Θεού για τον άνθρωπο. Αμαρτία είναι η αντίθεση και η αχαριστία στα έργα αγάπης που ο Θεός κάνει για τους ανθρώπους. Αν ο Θεός δεν πλησίαζε τον άνθρωπο, αν δεν του μιλούσε αν δεν του έτεινε το χέρι, τότε δε θα υπήρχε αμαρτία. Οποιοδήποτε κακό κι αν έκανε ο άνθρωπος, δε θα μπορούσε να φτάσει το Θεό, ούτε να τον αγγίξει. Η έννοια, λοιπόν, της αμαρτίας είναι καθαρά θεολογική, αφορά τη σχέση μας με το Θεό, τη ζωή μας μπροστά στο Θεό.

Αν αυτό είναι “η” αμαρτία, δηλαδή το γενικό νόημά της, τώρα είναι χρήσιμο να δούμε “τι” είναι αμαρτία, δηλαδή ποιο είναι το περιεχόμενο της, τι είναι και τι δεν είναι αμαρτία. Το τι είναι αμαρτία και τι είναι αγιότητα προκύπτει από όσα ο Θεός μας αποκάλυψε μέσα στην ιστορία της Αποκάλυψης. Ανακαλύπτουμε το Θεό μέσα στην Παλαιά Διαθήκη, πχ στο δεκάλογο, αλλά κυρίως στη ζωή του Χριστού, στο λόγο του και τη ζωή του, στις πράξεις και τη διδασκαλία του. Ανακαλύπτουμε, λοιπόν, ποιος είναι ο δρόμος αλήθειας και ζωής που διδάσκει στον άνθρωπο, και συνεπώς ποιος είναι ο δρόμος της απώλειας .

Πολλοί, ωστόσο, λένε ότι δεν έχουν αμαρτίες, ή ότι δεν βλέπουν τι αμαρτίες μπορεί να έχουν. Μια τέτοια στάση φανερώνει ότι δεν υπάρχει αληθινή και ζωντανή σχέση πίστης με το Θεό και με τον Ιησού Χριστό. Πρέπει αρχικά να συνειδητοποιήσω τι έχει κάνει ο Θεός για μένα. Να καταλάβω ότι είναι η δημιουργός μου, αυτός που με έφερε στην ύπαρξη, αυτός που με γνώριζε πριν ακόμα δω το φως και έρθω στη ζωή. Έστειλε τον Υιό του τον Ιησού Χριστό για μένα. Ο Χριστός έζησε ανάμεσά μας και μας αποκάλυψε το πρόσωπο και το σχέδιο του Θεού. Έφτασε μέχρι το σταυρό από πιστή αγάπη για τους ανθρώπους, ακόμη και όταν αυτοί δείχθηκαν τυφλοί, κακοί, αχάριστοι. Με την ανάστασή του, μας άνοιξε τις πόρτες της αιώνιας ζωής και της μακαριότητας κοντά στο Θεό. Έστειλε το Πνεύμα το άγιο για να μας κάνει μια κοινότητα που ζει με τη ζωή του Θεού. Ίδρυσε την Εκκλησία του, για να έχω μια κοινότητα με αδελφούς, καθοδήγηση και βοήθεια.

Αλλά μπροστά στη ζωή και το σταυρό του Χριστού, τι έκανα εγώ ως απάντηση; Η απάντηση έρχεται μόνη της: Δεν έκανα τίποτε. Έδειξα απέραντη αδιαφορία και εγωισμό, ακόμη και οι πράξεις ευλάβειας είναι για το δικό μου συμφέρον χωρίς προσοχή και αγάπη για τον Χριστό. Μόνο αν καταλάβω τα έργα αγάπης του Θεού για μένα, τότε καταλαβαίνω την αμαρτία μου. ‘Οταν καταλάβω την πρόσκληση του Χριστού, τότε καταλαβαίνω το βάρος της άρνησής μου. Τότε μπαίνω στη μετάνοια και τη μεταστροφή. Όταν συνειδητοποιήσω έστω και ελάχιστα το μέγεθος της πρόσκλησης του Χριστού στον άνθρωπο και τη σημασία του σταυρού, τότε αρχίζω να αντιλαμβάνομαι το μέγεθος της αδιαφορίας και της περιφρόνησης που δείχνουμε οι άνθρωποι -και εγώ μαζί-προς το Θεό. Καταλαβαίνω και την απέραντη ευσπλαχνία του Θεού, που επιμένει στη σωτηρία για μας τους ανθρώπους, πέρα από όλη την κακία και την απιστία μας. Η ευσπλαχνία του Θεού υπερισχύει και έχει τον τελευταίο λόγο. Αυτό είναι το μήνυμα της ανάστασης.

Πριν και μετά την αμαρτία, λοιπόν, υπάρχει η αγάπη του Θεού. Η αμαρτία είναι σαν μια σκιά που δημιουργείται από την αντίσταση στο φως της καλοσύνης του Θεού. Αν δεν δω αυτό το φως της καλοσύνης, δε θα μπορέσω να καταλάβω ποτέ τι είναι αμαρτία και πώς θα βγω από αυτήν.

Καταλαβαίνουμε τώρα καλύτερα γιατί η έννοια της αμαρτίας είναι ακατανόητη για πολλούς ανθρώπους. Γιατί ακόμη δεν έχουν καταλάβει την αγάπη του Θεού για τους ίδιους. Καταλαβαίνουμε γιατί ορισμένοι τη θεωρούν ένα νοσηρό αίσθημα ενοχής και τύψεων. Γιατί δεν έχουν καταλάβει ότι είναι σκιά πάνω στην ευσπλαχνία του Θεού για κάθε άνθρωπο. Καταλαβαίνουμε γιατί πολλοί δεν έχουν αμαρτίες. Γιατί κοιτάνε τη συνείδησή τους, αν τους ελέγχει για κάτι, ενώ πρέπει να κοιτάνε ποιο είναι το θέλημα του Θεού, ποιος είναι ο λόγος του Χριστού, ποια είναι η πρόσκληση του Χριστού. Αμαρτία είναι παράβαση της ευσπλαχνίας του Θεού, όχι παράβαση της συνείδησής μας. Αμαρτάνουμε ενάντια στο Θεό, όχι ενάντια στη συνείδησή μας. Καταλαβαίνουμε επίσης γιατί οι άγιοι, άνδρες και γυναίκες, παρά την ηρωική πίστη τους, θεωρούσαν τον εαυτό τους μεγάλο αμαρτωλό. Γιατί ήταν ευαίσθητοι σε κάθε κρυφή πτυχή ή κάθε μικρή λεπτομέρεια της ζωής τους. Πράγματι, όσο πιο λεπτή και ευαίσθητη είναι μια σχέση, τόσο μεγαλύτερη σημασία έχουν και οι μικρές πράξεις και τα λόγια. Αν μια σχέση είναι χονδροειδής και άξεστη ή ακαλλιέργητη, τότε πολλά περνούν απαρατήρητα, για πολλά λέμε: “δεν πειράζει”.

Καταλαβαίνουμε επίσης ότι μέσα στην αμαρτία, παρά την ασχήμια και το θάνατο που κρύβει, υπάρχει και κάτι αισιόδοξο. Η ζωή μας έχει νόημα και αξία μπροστά στο Θεό. Στη ζωή μας παίζεται το “ναι” και το “όχι” στην πρόσκληση του Θεού, την οποία μας απευθύνει μέσω του Χριστού. Σε κάθε μας πράξη παίζεται η αμαρτία ή η αγιότητα, γιατί φωτίζεται από την ευσπλαχνία και την αγάπη του Θεού. Γιατί όσο μεγάλη κι αν είναι η αμαρτία, και πράγματι ως αδιαφορία και περιφρόνηση προς το Θεό είναι απέραντη μέσα στον κόσμο, η ευσπλαχνία του Θεού υπερισχύει και αυτή θα κυριαρχήσει.

Θ.Κ

Πηγή: Περιοδικό «Ανοιχτοί Ορίζοντες» (Τεύχος 1067)

Comments are closed.