Περίληψη για τις εργασίες της COMECE 18-20 Μαρτίου 2015 στις Βρυξέλλες

Η COMECE (Commissio Episcopatuum Communitatis Europae) είναι η «Επιτροπή των Συνόδων των Καθολικών Ιεραρχιών της Ευρωπαϊκής Ένωσης». Συνεδρίασε στις Βρυξέλλες 18-20 Μαρτίου 2015. Από την ΙΣΚΙΕ συμμετείχε ο Σεβ/τατος Αρχιεπίσκοπος Καθολικών Αθηνών π.Σεβαστιανός Ροσσολάτος.

Το πρώτο απόγευμα ήταν αφιερωμένο στην επίσκεψή μας στο μέγαρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, όπου συναντήσαμε τον νέο Πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (Κομισιόν) Jean-Claude Juncker, που δήλωσε πεπεισμένος καθολικός. Είπε ότι ο ρόλος της Καθολικής Εκκλησίας στην Ευρώπη είναι να ενισχύει την ευρωπαϊκή ενότητα, ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση και η Καθολική Εκκλησία έχομε κοινούς στόχους για σχέσεις ειρήνης, κοινωνικής αλληλεγγύης, ώστε κάθε πολίτης της ενωμένης Ευρώπης να αισθάνεται σαν στο σπίτι του. Γι’ αυτό πρέπει να ασχολούμαστε για το κάθε άτομο, ώστε να καλυφθεί η απόσταση μεταξύ φτωχών και πλουσίων πολιτών και κρατών, και να στοχεύομε σε μια Ευρώπη των αξιών.

Ο στενός συνεργάτης του κ. Timmermans (Ολλανδός, αντιπρόεδρος, που ο κ. Γιούνκερ τον όρισε σύνδεσμο με την COMECE), δήλωσε κι αυτός πεπεισμένος καθολικός, και μίλησε για τη σημερινή θρησκευτική κατάσταση στη χώρα του, ότι κλείνουν οι εκκλησίες επειδή κανείς δεν έρχεται πια, ότι ο κόσμος δεν έχει πια το αίσθημα της κοινότητας, ότι οι νέοι είναι διατεθειμένοι ακόμη και να δολοφονήσουν, επειδή κάποιοι τους δίνουν λανθασμένα ιδανικά, και επειδή τους λείπει το νόημα της ζωής. Έχουν χαθεί οι διηγήσεις, οι ιστορίες με τις οποίες εμείς οι μεγαλύτεροι γαλουχηθήκαμε. «Εγώ διηγούμαι στα παιδιά μου», είπε. Χρειάζεται να διασώσομε τις αξίες και γι’ αυτό απαιτείται η τέχνη να διδάσκομε τις αξίες. Υπάρχει η νοοτροπία ότι για κάθε κακό δικό μας φταίνε οι άλλοι, και αναζητείται πάντα ένας «αποδιοπομπαίος τράγος».

Ο πρόεδρος της COMECE καρδινάλιος Marx αναφέρθηκε στην προσπάθεια να εισαχθεί στο καταστατικό της Ευρωπαϊκής Ένωσης η αναφορά στον χριστιανικό χαρακτήρα του ευρωπαϊκού πολιτισμού, και είπε ότι το άρθρο 17 είναι σπουδαιότερο από την Εισαγωγή.

Ο κ. Juncker απάντησε πως το γεγονός ότι στο καταστατικό γίνεται αναφορά στην Εκκλησία είναι σπουδαιότερο από το να γινόταν αναφορά στον Θεό. Ο Θεός αναφέρεται σε πολλά εθνικά Συντάγματα, δεν χρειάζεται αναφορά στον Θεό για να σωθεί η πίστη.

Ερωτηθείς για τη σφαγή στα γραφεία του περιοδικού Charlie hebdo, είπε ότι είναι κακό να είμαστε υπερβολικά ανεκτικοί προς την ανοχή. Δεν πρέπει να γίνονται υπερβολές με τις πεποιθήσεις των άλλων. Οι καρικατούρες για τον Μωάμεθ ενοχλούν τους μουσουλμάνους. Η ανοχή έχει όρια. Να γίνονται σεβαστές οι πεποιθήσεις των άλλων.

Ερωτηθείς για την Ελλάδα είπε: «ανησυχούμε με το πώς συμπεριφέρεται η ελληνική κυβέρνηση».

Για τη μετανάστευση ο κ. Timmermans είπε: Ετοιμάζεται νομοσχέδιο για τον Μάιο, χρειάζονται πρακτικές λύσεις, να ηρεμήσομε τους φόβους της μετανάστευσης. Αλλά επίσης μια προοπτική ανάπτυξης για να παραμείνουν οι πολίτες στις πατρίδες τους.

ΟΙ ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΤΗΣ COM.E.C.E.

Κατά τις επόμενες δύο ημέρες η συνέλευση της COM.E.C.E. ασχολήθηκε με ενημέρωση από διάφορα όργανα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

1.- Την πρώτη ενημέρωση μας έκανε ο γεν. Δ/ντής για τη γεωργία και την αγροτική ανάπτυξη, εκθέτοντάς μας τις διαδικασίες με τις οποίες δημιουργείται ένας νόμος: ισχύει η αρχή της επικουρικότητας, όπου μια εξουσία περιορίζεται από τις αρμοδιότητες (όταν π.χ. το εθνικό κοινοβούλιο είναι περισσότερο αρμόδιο, διότι μπορεί να αντιμετωπίσει πιο αποτελεσματικά ένα ζήτημα τοπικό).
Η διαδικασία νομοθεσίας είναι: η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προτείνει, το νομοσχέδιο πηγαίνει στα εθνικά κοινοβούλια: όποιο αρνηθεί, λέει το γιατί, αλλά δεν υπάρχει δικαίωμα βέτο. Εκφέρουν γνώμη και οι τοπικές οργανώσεις.
Ψήφος στο Ευρωκοινοβούλιο και στην Επιτροπή: ισχύει η ποιοτική πλειοψηφία, κάθε έθνος έχει ορισμένες ψήφους. Το νέο σύστημα από το 2017 θα είναι η διπλή πλειοψηφία: μια σύνθεση των εθνών που είναι υπέρ ή κατά, ανάλογα με τον πληθυσμό τους.
Η διαδικασία είναι τριγωνική: Συμβούλιο, Ευρωκοινοβούλιο και τέλος η Επιτροπή/Κομισιόν (με πρόεδρο τον κ. Γιούνκερ) που έχει και τη μεγαλύτερη εξουσία.

2.- Έπειτα μας μίλησε ο επικεφαλής ενότητας στη γεν. γραμματεία της Επιτροπής, εκθέτοντάς μας τι το καινούργιο έχει η προεδρία Γιούνκερ. Ο Γιούνκερ είναι ο πρώτος που ψηφίστηκε μετά από πολιτικό αγώνα εναντίον τριών αντιπάλων του. Ιδού οι αρχές του:
– Να επανοικοδομήσομε τις γέφυρες μετά από την οικονομική κρίση: εμπιστοσύνη μεταξύ των εθνών και εντός των εθνών.
– Θέσεις εργασίας και ανάπτυξη: δικαιοσύνη και νομιμότητα.
– Με βάση την αρχή της επικουρικότητας, να επεμβαίνει η Επιτροπή πολύ στα μεγάλα θέματα και λίγο στα μικρά: ό,τι μπορεί να αντιμετωπίσει καλύτερα η τοπική (εθνική εξουσία) να το κάνει εκείνη εφόσον εκείνη γνωρίζει καλύτερα και έχει άμεση πρόσβαση στο πρόβλημα. Π.χ. σοβαρό πρόβλημα είναι όταν μια Τράπεζα χρεοκοπεί.
Παρουσίασε και δέκα προτεραιότητες, όπως δημιουργία θέσεων εργασίας και ανάπτυξη με ισότητα, το σύστημα χρηματοδότησης, ανθρώπινα δικαιώματα, μετανάστευση, οι ευρωπαϊκοί θεσμοί να γίνουν πιο διαφανείς (lobby).

Του μίλησα για τους Έλληνες που μεταναστεύουν για εργασία και για τους νέους μετανάστες που έρχονται στην Ελλάδα για εργασία η οποία δεν υπάρχει. Είπε ότι πρέπει να δημιουργήσομε συνθήκες για επενδύσεις και όχι να περιοριζόμαστε να δίνομε χρηματοδοτήσεις.

Ο κ. Herman Von Rompuy, προκάτοχος του Γιούνκερ πριν λίγους μήνες, μας παρουσίασε τι συμβαίνει σήμερα στην Ευρώπη:
1) Αυξάνει στην Ευρώπη ο λαϊκισμός και η αντιευρωπαϊκή δημαγωγία. Υπάρχει κρίση της πολιτικής αυτής καθαυτής, θέμα εξουσίας. Χάνεται ο στόχος της πολιτικής. Ατομικισμός στην ευρωπαϊκή κοινωνία.
2) Η ευρωπαϊκή κρίση ξεκινά από τα υπερβατικά μηνύματα. Δεν είναι μόνο κρίση θρησκειών αλλά και ιδεολογιών: τα κόμματα ακολουθούν το ρεύμα των ψηφοφόρων.
3) Αβεβαιότητα: οικονομική κρίση, ανεργία, φόβος απώλειας εργασίας. Οι νέοι θα έχουν λιγότερη ευημερία από ό,τι οι γονείς τους. Η απελπισία φαίνεται στις εκλογές: εμπιστεύονται το μέλλον τους σε όσους τους υπόσχονται πράγματα που δεν μπορούν να ικανοποιήσουν, διότι στην Ευρωπαϊκή Ένωση υπάρχουν δεσμεύσεις, και μετά απογοητεύονται. Δημογραφικό έλλειμμα.
4) Μετά την αγωνία υπάρχει η εικόνα ότι «φταίνε οι άλλοι». Κόμματα αντιευρωπαϊκά από φόβο μετανάστευσης. Στο Λουξεμβούργο 40% ξένοι, κυρίως άραβες μουσουλμάνοι. Το έτος 2050 στην Ευρώπη δεν θα είμαστε 505 εκατομμύρια αλλά 430, και οι περισσότεροι ηλικιωμένοι, επομένως χωρίς μετανάστευση η οικονομία δεν μπορεί να σταθεί. Τελευταία αυξήθηκε ο φόβος του άλλου (Παρίσι, Ιράν, Συρία).
5) Η κρίση της ζώνης του ευρώ ενίσχυσε τις Χώρες, όχι μόνο των χρεωμένων (πχ Ελλάδα) αλλά και των δανειστών. Στην Ελλάδα μειώθηκαν οι συντάξεις 25% διότι προηγουμένως οι κυβερνήσεις ζούσαν χωρίς πραγματισμό/ρεαλισμό και η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν επενέβη: ζούσαν πάνω από τις δυνατότητές τους. Τα 240 δισεκατομμύρια που δόθηκαν δανεικά στην Ελλάδα, θεωρούνται χαμένα χρήματα. Η αλληλεγγύη απαιτεί και υπευθυνότητα.
Η θέληση του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου είναι η ενότητα της Ευρώπης. Εάν χαθεί ένα μέλος (η Ελλάδα) μπαίνομε στο μέλλον σε άλλη κρίση: αποτέλεσμα ντόμινο. Δεν μιλάμε πλέον για Grexit, αυτός ο κίνδυνος είναι μικρότερος από ό,τι στο παρελθόν. Θα ήταν ένα δράμα: ποιος θα ήθελε πλέον τη δραχμή; Κανείς. Θα ήταν πλέον μια πατσαβούρα. Οι ευρωπαίοι ηγέτες θέλουν ενωμένη την Ευρώπη, αλλά χρειάζεται και η συναίνεση των ψηφοφόρων.
6) Με μεγαλύτερη ανάπτυξη θα έχομε περισσότερη απασχόληση, αλλά απαιτείται αλλαγή της ευρωπαϊκής πολιτικής. Σε ορισμένες χώρες πληρώνεις φόρο στις Τράπεζες για να κρατούν τα χρήματά σου, διότι δεν κερδίζουν από τις καταθέσεις. Η επένδυση λοιπόν στρέφεται προς την ανάπτυξη, αλλά να κατανεμηθεί δίκαια. Η αντιμετώπιση της φτώχειας γίνεται εθνικά, δεν μπορεί να κάνει κάτι η Ευρωπαϊκή Ένωση.
Μια όψη μη υλική είναι η ελεύθερη διακίνηση των πολιτών. Όμως όταν φεύγει μόνο ο πατέρας, τι θα γίνει με την ενότητα της οικογένειας; Με την λαθρομετανάστευση; Χρειάζεται προστασία.

Θέματα για τα οποία μίλησαν άλλοι:
● Απασχόληση και κοινωνικές υποθέσεις. Η Επιτροπή επεμβαίνει όταν η επένδυση έχει πολλούς κινδύνους και δεν μπορεί να τους αναλάβει η Τράπεζα. Κινητικότητα των εργαζομένων, οδηγίες για τη μητρότητα.
● Έρευνα και Υγεία. Έρευνα για βλαστοκύτταρα (staminali), καταστροφή εμβρύων, ηθικά επακόλουθα ερευνών. Περιορισμός του άνθρακα στην παραγωγή ηλεκτρισμού.
● Μετανάστευση και προστασία. Ο πρόσφυγας έχει δικαίωμα να παραμείνει στη χώρα του. Ανήλικοι ασυνόδευτοι.
● Δικαιοσύνη και θεμελιώδη δικαιώματα. Ρατσισμός, ξενοφοβία (αντιισλαμισμός, αντισημιτισμός), μοναδική ψηφιακή αγορά.
● Ενέργεια, Κλίμα, Περιβάλλον. Περιορισμός κατά 50% του διοξειδίου του άνθρακα, απορρίμματα.
● Σχέσεις των Χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης που συνορεύουν με άλλες χώρες.
● Εμπόριο, ανάπτυξη, χρηματοδότηση. Ορμώμενος από τα λεγόμενα, πρότεινα: Ένας ειδικευμένος εργαζόμενος φεύγει από τη χώρα του που ξόδεψε και τον μόρφωσε, και πηγαίνει να εργαστεί σε μια άλλη χώρα που μπορεί να τον πληρώσει. Η νέα πατρίδα επωφελείται δωρεάν χωρίς να έχει ξοδέψει. Δεν θα έπρεπε το Κράτος που ωφελείται, να πληρώσει κάτι στη χώρα προέλευσης που τον μόρφωσε;

Κάποιος ανέφερε τη Σαρδηνία, η οποία με την εφαρμογή της κλιματικής προστασίας, αναγκάστηκε να κλείσει τα ορυχεία άνθρακα και έπεσε η οικονομία της, χωρίς εναλλακτική λύση.

Ο Αποστολικός Νούντσιος της Αγ. Έδρας προς την Ευρωπαϊκή Ένωση Jean Louis card. Tauran μίλησε για γεωλογική υπομονή και για διάλογο με τους μουσουλμάνους. Παρουσίασε τις δυσκολίες με βάση τις ισλαμικές αντιλήψεις:

Μια αρχή για τους μουσουλμάνους είναι ότι το Ισλάμ μπορεί να εξουσιάζει αλλά δεν μπορεί να εξουσιάζεται. Θεωρεί τον εαυτό του ανώτερο από όλους τους άλλους. Όλες οι καταστάσεις είναι προσωρινές: όταν υπερέχουν οι μουσουλμάνοι, κυβερνά ο μουσουλμάνος. Το κοινό λεξιλόγιο αποτελεί παγίδα: οι λέξεις που χρησιμοποιούνται στον διάλογο δεν έχουν το ίδιο νόημα για τους μουσουλμάνους.

Το θεολογικό υπόβαθρο της Καθολικής Εκκλησίας στον διαθρησκειακό διάλογο:
– Κοινή προέλευση: πλασμένοι από τον Θεό.
– κοινός προορισμός προς τον Θεό.
– Παρουσία του Αγ. Πνεύματος. Χριστός ο μοναδικός μεσίτης. Άγιες Γραφές.
– Ο Μωάμεθ δεν είναι προφήτης, αλλά ιδρυτής του Ισλάμ.

Ο διάλογος δεν υποθάλπει τον σχετικισμό, αλλά αποτελεί αντίδοτο στον σχετικισμό, διότι εκεί πρέπει να κάνομε μια πράξη πίστεως.

Ο Β’ Σύνοδος του Βατικανού αναγνωρίζει σπέρματα αλήθειας και σε άλλες θρησκείες. Η στάση μας είναι ότι αποτελούμε τους θεματοφύλακες της σωτηρίας, όμως οι χριστιανοί είναι χλιαροί ενώ οι μουσουλμάνοι ένθερμοι. Είναι ανάγκη να διδάξομε τους καθολικούς. Πολλοί καθολικοί (αλλά και μουσουλμάνοι) δεν ξέρουν να κάνουν διάλογο. Παιδαγωγία της ειρήνης: ο πλουραλισμός αποτελεί πλούτο. Το κοινό που έχομε (χριστιανοί και μουσουλμάνοι): ότι η αλήθεια είναι ανώτερη από μας.

Το καινούργιο στην Ευρώπη: ορισμένοι ιμάμηδες ασκούν ερμηνευτική κριτική στη διδασκαλία του Ισλάμ. Για τους αγιατολάχ θρησκεία και λογική πάνε μαζί. Δέχονται τα ανθρώπινα δικαιώματα και τη δημοκρατία, υπό τον όρο ότι ο μουσουλμάνος δεν αλλάζει θρησκεία.

ΙΣΛΑΜΙΚΟ ΚΡΑΤΟΣ. Τι θα συμβεί όταν τελειώσει ο πόλεμος; Ο πόλεμος θα κρατήσει διότι έχουν πολλά έσοδα από τη Μοσούλη που έχουν καταλάβει, και από το πετρέλαιο. Παρέχουν ναρκωτικά στους πολεμιστές, γι’ αυτό γίνονται τόσο διαβολικοί και σφάζουν. Όταν τους ρωτάς: γιατί το έκανες αυτό; Απαντούν: για τα χρήματα. Ποτέ δεν λένε: για την πίστη. Έχει μεγάλη σημασία ο διάλογος σε όλες τις βαθμίδες της εκπαίδευσης, και οι φιλίες.

Ο ειδικός απεσταλμένος και μόνιμος παρατηρητής της Αγ. Έδρας είπε ότι η εκκλησιολογία στο Κ.Ε.Κ. (Παγκόσμιο Συμβούλιο των Εκκλησιών) είναι πολύ διαφορετική. Οι Ορθόδοξοι διαφέρουν μεταξύ τους και δημιουργούν πολλή ένταση.

Εκείνος που μίλησε για τις κοινωνικές υποθέσεις αναφέρθηκε στο θέμα της αργίας της Κυριακής, λέγοντας ότι ως Εκκλησία μέσα στην Ευρωπαϊκή Ένωση δεν μπορούμε να κάνομε πολλά πράγματα. Την προτείνομε ως μέρα ανάπαυσης και πιέζομε να γίνει κατανοητό ότι αυτό είναι προς το συμφέρον του ανθρώπου, για να μπορεί να ζήσει την οικογενειακή και την κοινωνική ζωή.

Σεβαστιανός
Αρχιεπίσκοπος Καθολικών Αθηνών

Photo by COMECE

Comments are closed.