Εορτολόγιο εβδομάδας 9–15/11

Published on: 12 Νοεμβρίου 2015

Filled Under: Αναγνώσματα

Views: 598

Tags: ,

Δευτέρα 9/11 Εγκαίνια της εν Λατερανώ Βασιλικής

Basilica LateranenseΣτο Ρωμαϊκό Μαρτυρολόγιο προέχει σήμερα η εορτή των εγκαινίων της Βασιλικής του Λατερανού, που, όπως είναι γνωστό, ανεγέρθηκε από τον Μέγα Κωνσταντίνο.

Αναφέρεται ότι ο εορτασμός αυτός γινόταν από το 12ο αιώνα και αρχικά περιοριζόταν στην πόλη της Ρώμης. Αργότερα ορίστηκε να γίνεται προς τιμήν της Βασιλικής (του Σωτήρος), η οποία θεωρείται «Μητέρα και Κεφαλή όλων των εκκλησιών της πόλεως και του κόσμου» (Urbis et Orbi). Επεκτάθηκε δηλαδή σ’ ολόκληρη την Καθολική Εκκλησία, ως σημείο και σύμβολο αγάπης και ενότητας προς την έδρα του Πέτρου, η οποία, όπως έγραφε ο Ιγνάτιος της Αντιοχείας, προσταται της αγάπης όλων των ανά την οικουμένην Εκκλησιών».

«Σήμερα, προσφιλείς αδελφοί, με ευφροσύνη και χαρά πανηγυρίζουμε το γενέθλιο αυτού το ναού, του προς τιμήν του Σωτήρος Χριστού αφιερωμένου. Όμως, εμείς, πρέπει να είμαστε ο ζωντανός Ναός του Θεού. Με την έννοια αυτή, ορθά ο χριστιανικός λαός πιστά τιμά σήμερα τη χριστιανική Μητέρα, από την οποία έλαβε την πνευματική του αναγέννηση. Διότι εάν κατά την πρώτη γέννηση (φυσική γέννηση) υπήρξαμε σκεύη της κατάρας του Θεού (προπατορικό αμάρτημα), κατά τη δεύτερη καταστήκαμε σκεύη της ευσπλαχνίας του (βάπτισμα). Η πρώτη γέννηση μας έφερε στο θάνατο και η δεύτερηομας επανέφερε στη ζωή.» (Απόσπασμα από τις ομιλίες του Αγίου Καισαρείου Αρελατίου, Επισκόπου).

Τρίτη 10/11 Λέοντος του Μεγάλου Πάπα και Διδασκάλου

San LeoneΗ παποσύνη του Λέοντος 1ου, του αποκαλούμενου Μεγάλου, δεν υπήρξε μόνον από τις πιο μακρές της αρχαίας Εκκλησίας, αλλά και η πιο ένδοξη (440-461).

Γεννήθηκε, πιθανόν, στη Ρώμη, προς το τέλος του 4ου αιώνα. Έλαβε φροντισμένη και βαθιά μόρφωση, σύμφωνα με τις απαιτήσεις της εποχής. Πολύ νέος μπήκε στη ζωή της Εκκλησίας και πολύ σύντομα ανέλαβε υψηλά καθήκοντα. Τόσον εκτιμήθηκαν οι ικανότητές του, ως ηγέτη και κυρίως στην εξομάλυνση δύσκολων καταστάσεων, ώστε να του ανατεθεί μια πολύ λεπτή υπόθεση, πολιτικής φύσεως, την οποία έφερε σε αίσιον τέλος. Στάλθηκε στη Γαλλία να συμφιλιώσει τους δύο Ρωμαίους στρατηγούς Αέτιο και Αλβίνο, οι οποίοι, αντί να στρέψουν τα όπλα τους κατά των βαρβάρων, αλληλοεξοντώνονταν (440). Ενώ ο Λέων βρισκόταν στη Γαλλία, πεθαίνει ο Πάπας Σί-ξτος 3ος. Τότε, ομόφωνα, κλήρος και λαός της Ρώμης, σύμφωνα με την παράδοση εκείνης της εποχής, εξέλεξαν διάδοχο του τον Λέοντα, ο οποίος χειροτονήθηκε Επίσκοπος της Ρώμης και Ποντίφικας (29 Σεπτ. 440).

Η παποσύνη του Λέοντος επεκτείνεται σε μια από τις πιο ταραγμένες περιόδους της Εκκλησίας, την οποία κατασπάραζαν εξωτερικοί και εσωτερικοί εχθροί. Από τη μια μεριά, η αισθητή εξασθένηση της Δυτικής αυτοκρατορίας, την έφερε στο χείλος της καταστροφής, αφήνοντας στους βαρβάρους ανοιχτές τις πόρτες για εισβολή, και από την άλλη, οι διάφορες αιρέσεις, κυρίως του μονοφυσιτισμού, απειλούσαν την ορθή χριστιανική πίστη. Όλο το βάρος της δραστηριότητας του Λέοντος στρεφόταν στο να διατηρήσει ακέραιη και ανόθευτη τη χριστιανική πίστη, και να αναδιοργανώσει και ενδυναμώσει την εκκλησιαστική πειθαρχία και τα χρηστά χριστιανικά ήθη.

Έτσι, παρακινεί τον κλήρο και το λαό στην εξάσκηση των χριστιανικών αρετών με τα συχνά κηρύγματά του και τις διδακτικές του επιστολές, τις οποίες στέλνει σ’ όλες τις εκκλησίες. Προσπαθεί να επαναφέρει στις διάφορες χώρες την τάξη από τη χαλαρωμένη εκκλησιαστική πειθαρχία. Ανανεώνει τους παλαιούς κανόνες, περί παράνομων χειροτονιών κληρικών και επαγρυπνεί στην τήρηση των κανονισμών για τη μετάδοση των Μυστηρίων. Ζητά να προωθούνται στο κληρικό στάδιο μόνο πειθαρχικοί και ενάρετοι άνδρες, ώριμης ηλικίας και ζηλωτές. Προπάντων, όμως, έχει να καταπολεμήσει τις αιρέσεις, σι οποίες μάστιζαν κυριολεκτικά τότε την Εκκλησία. Προσβάλλει διαδοχικά τους Μανιχαίους, τους Αρειανούς, κυρίως τους Νεστοριανούς, αλλά και άλλους πολλούς αιρετικούς, τους οποίους αφοπλίζει τον ένα μετά τον άλλο, αναιρώντας τα σφαλερά επιχειρήματά τους. ΓΥ αυτό το λόγο, δίκαια θα επονομαστεί η μάστιγα των αιρετικών και ο μέγας υπερασπιστής της πίστεως. Είναι χαρακτηριστικά τα λόγια των Πατέρων της Οικουμενικής Συνόδου της Χάλκηδόνας (451), στην οποία, ως γνωστόν, καταδικάστηκε η αίρεση του Νεστορίου και ανακηρύχθηκε το δόγμα των δύο φύσεων του Χριστού. Μόλις διάβασαν οι Πατέρες την επιστολή του Πάπα Λέοντος, σηκώθηκαν αυθόρμητα όλοι και με μια φωνή είπαν: «Είναι η πίστη των Αποστόλων και των Πατέρων. Ο Πέτρος μίλησε με το στόμα του Λέοντος. Η φωνή του είναι φωνή των Αποστόλων, η πίστη του είναι πίστη όλων μας.»

Όμως, ο μέγας αυτός Πάπας πρέπει να υπερασπίσει την Εκκλησία και από τους εξωτερικούς εχθρούς της, τους βαρβάρους, οι οποίοι εισβάλλουν από παντού, απειλώντας να σαρώσουν το χριστιανισμό. Προς την άνοιξη του 452, οι Ούννοι, με αρχηγό το φοβερό Αττίλα, κυριεύουν τις Άλπεις και κατευθύνονται προς τη Ρώμη. Ο αυτοκράτορας Βαλεντινιανός 3ος, η σύγκλητος και ο λαός, στρέφονται στον Πάπα παρακαλώντας τον να στείλει επιτροπή στον Αττίλα και να ζητήσει ειρηνικές διαπραγματεύσεις. Αλλά η αποστολή ήταν δύσκολο εγχείρημα και με αμφίβολο αποτέλεσμα. Μόνον ο Θεός μπορούσε να σώσει τη Ρώμη.

Ο Πάπας αναλαμβάνει ο ίδιος το τολμηρό εγχείρημα. Συνοδευόμενος από επιτελείς κοσμικούς και κληρικούς και φέροντας τα αρχιερατικά του άμφια πηγαίνει να συναντήσει τον Αττίλα. Η ιστορική συνάντηση-πραγματοποιείται κοντά στη Μάντοβα (Βόρεια Ιταλία). Με το κύρος του, ο γενναίος Ποντίφικας κάμπτει τον αιμοσταγή στρατηγό, διαπραγματεύεται την ειρήνη και την επιστροφή των στρατευμάτων των Ούννων πέραν του Δουνάβεως. Ο θρύλος λέγει ότι τη στιγμή των διαπραγματεύσεων με τον Πάπα, ο Αττίλας είδε στον ουρανό άπειρα σπαθιά στραμμένα κατά των Ούννων και τους Αποστόλους Πέτρο και Παύλο να προστατεύουν την ιερή πόλη.

Δεν θα περάσει πολύς καιρός, κι ένας άλλος κίνδυνος θα σημάνει πάλι για τη Ρώμη. Και τώρα ο Πάπας θα ορθώσει το γενναίο ανάστημά του, χωρίς όμως να πετύχει αυτή τη φορά. Ο Βάνδαλοι, που είχαν κατακτήσει ήδη την Αφρική (455), στράφηκαν αιφνιδίως κατά της Ιταλίας και προωθήθηκαν προς τη Ρώμη. Ο Πάπας, πρώτος, έτρεξε να υπερασπισθεί την πόλη και πέτυχε από το βασιλιά των Βανδάλων Γενσερίνο να μην αιματοκυλίσει και κάψει τη Ρώμη. Η λεηλασία κράτησε 14 μέρες με τεράστιες ζημιές.

Μέχρι σήμερα διασώζονται τα περίφημα γραπτά του μεγάλου αυτού Ποντίφικα (.96 ομιλίες και 173 επιστολές), που όχι μόνο για την εποχή εκείνη, αλλά και για κάθε εποχή, είναι επίκαιρα.

Παρέδωσε την ωραία του ψυχή στο Θεό στις 10 Νοεμ-βρίου 461, αφήνοντας την Εκκλησία σε ειρήνη και ενότητα.

Από τήν Ανατολική Εκκλησία εορτάζεται στις 18 Φεβρουαρίου.

«Ο νέος σας ποιμένας, αγαπητά παιδιά, ανάξιος της ευμενούς εκλογής σας, ένα μόνο πόθο, μία μόνη σκέψη έχει: να εργασθεί ακούραστα για τη σωτηρία των ψυχών σας… Πατέρα Ουράνιε, φύλαξε εκείνους που μου εμπιστεύθηκες. Όσο κι αν είμαι ανάξιος του φορτίου που μου επέβαλες, δεν πρέπει να λησμονούμε πως η θεμέλια πέτρα επί της οποίας αναπαύεται η Εκκλησία, μένει ασάλευτη μέσα στις τρικυμίες και επιζεί σ’ όλες τις καταστροφές. Ο πρωταπόστολος Πέτρος, ως η πέτρα, της οποίας φέρει το όνομα και επί της οποίας στερεώθηκε, εξακολουθεί να κρατά το πηδάλιο της Εκκλησίας… Εάν εμείς οι ανάξιοι διάδοχοι του απολαμβάνουμε της Θείας ευσπλαχνίας, είναι χάρη στον Πέτρο… Καθημερινώς αντηχεί η φωνή του Πέτρου: “Συ είσαι ο Χριστός, ο υιός του Θεού του ζώντοςΗ ομολογία αυτή νικά το δαίμονα’ αυτή η πίστη οώζει τον κόσμο και ανοίγει τον ουρανό στις ψυχές: “Και πύλαι άδου ου κατισχύσουσιν αυτής.” Η πίστη του Πέτρου κατέστη από τον ίδιο το Θεό ασάλευτη και ούτε η αίρεση, ούτε η ειδωλολατρική βαρβαρότητα Θα τη διασαλεύσουν ποτέ.» (Αποσπάσματα από τις επιστολές του Αγίου Λέοντος.)

Τετάρτη 11/11 Μαρτίνου Επισκόπου – Μηνά μάρτυρος

San MartinoΒλέποντας μια μέρα ο Μαρτίνος ένα πρόβατο κουρεμένο είπε: «Αυτό το πρόβατο έβαλε σε πράξη την ευαγγελική ρήση: είχε δύο μανδύες και έδωσε τον ένα σε κάποιον που δεν είχε.» Το ίδιο είχε κάνει κι αυτός στη νεανική του ηλικία, όταν, αξιωματικός στη ρωμαϊκή φρουρά, είχε συναντήσει ένα δυστυχισμένο που τουρτούριζε από το κρύο. Μην έχοντας δύο μανδύες, έκοψε στα δύο τη χλαμύδα του και τον σκέπασε. Στον ύπνο του είδε τον Ιησού στραμμένο στην κομματιασμένη χλαμύδα να του χαμογελά ευχαριστημένος.

Το γνωστό επεισόδιο έγινε η συμβολική χειρονομία του Αγίου Μαρτίνου, του οποίου η ιστορία δεν σταματά φυσικά σ’ αυτό.

Γεννήθηκε στη ρωμαϊκή επαρχία της Παννονίας (Ουγγαρία), γύρω στο 316. Πέρασε τα νεανικά του χρόνια υπηρετώντας στη ρωμαϊκή φρουρά, οπόταν συνέβη και το πιο πάνω περιστατικό. Κι αυτό, γιατί ο Μαρτίνος είχε ήδη μεταστραφεί στο χριστιανισμό. Αναφέρεται επίσης ότι ως στρατιωτικός πρόσεχε και βοηθούσε τους δυστυχείς σκλάβους.

Όταν τελείωσε τις στρατιωτικές του υποχρεώσεις, χει-ροθετήθηκε εξορκιστής. Επέστρεψε σπίτι του και μετέστρε-ψε στο χριστιανισμό τη μητέρα του. Με το νεανικό του ενθουσιασμό κτύπησε πολύ τους αρειανούς, αλλά διώχθηκε. Αργότερα κατέφυγε στο Πουατιέ, όπου επιδόθηκε στη μοναστική ζωή, στο περίφημο τότε μοναστήρι του Λιγκουζέ. Αργότερα χειροτονήθηκε ιερέας. Όταν η πόλη Τουρ έμεινε χωρίς Επίσκοπο, όλοι σκέφθηκαν το Μαρτίνο και ήθελαν αυτός να είναι ο νέος Επίσκοπος. Επειδή όμως εκείνος προτιμούσε τη μοναχική ζωή, του έπαιξαν ένα τέχνασμα, προκειμένου να τον πείσουν να δεχθεί τη θέση. Του ζήτησαν να επισκεφθεί έναν άρρωστο για να τον θεραπεύσει. Αντί όμως να βρει τον άρρωστο, βρήκε έναν ολόκληρο λαό, που τον εκλιπαρούσε να γίνει Επίσκοπος. Ο Μαρτίνος δεν μπόρεσε να αρνηθεί μπροστά στη «φωνή του Θεού», κι έτσι χειροτονήθηκε Επίσκοπος της Τουρ (370).

Εκείνος είχε διαλέξει τη μοναχική ζωή, το καθήκον όμως τον καλούσε τώρα να σταθεί στη θέση του ποιμένα.

Ως Επίσκοπος άρχισε το μεγάλο και κοπιώδες έργο του, τη μεταστροφή των Γάλλων. Ίσως είναι ο δημοφιλέστερος Αγιος της Γαλλίας, η οποία του έχει αφιερώσει τις περισσότερες εκκλησίες, γιατί αυτός οδήγησε αυτή τη χώρα στο Χριστό, αποσπώντας την από τα νύχια της ειδωλολατρείας.

Υπήρξε αμείλικτος πολέμιος, ακούραστος ιεραπόστολος, θαρραλέος Επίσκοπος, πάντα κοντά στους αναγκαιμένους και κατατρεγμένους. Περιφρονημένος από τους ευγενείς, περιγελώμενος από τους κενόδοξους, και μη χαίρων εκτιμήσεως από μια μερίδα του κλήρου του, που τον θεωρούσαν υπερβολικό στις απαιτήσεις του, ποίμανε για πολλά χρόνια την επισκοπική του επαρχία, μέσα σε αντιθέσεις και διωγμούς. Κατηγορούμενος από ένα δικό του ιερέα, έλεγε: «Εάν ο Κύριος υπέμεινε τον Ιούδα, γιατί εγώ δεν θα πρέπει να υπομείνω το Βρίζιο;» Εξαντλημένος από την αρρώστια και τις κακουχίες, προσευχόταν: «Κύριε, εάν είμαι ακόμα αναγκαίος στο λαό μου, δεν αρνούμαι να υποφέρω. Διαφορετικά, ας έρθει ο θάνατος.»

Απεβίωσε το 397, ενώ η φήμη της αγιωσύνης του είχε διασπαρεί σ’ όλη τη Γαλλία, η οποία εύλογα τον θεωρεί ως τον πρώτον της Προστάτη.

Πέμπτη 12/11 Ιωσαφάτ Επισκόπου και μάρτυρος

GiosafatΚατά την Καθολική σκέψη, ο Αγιος Ιωσαφάτ αποτελεί ενωτικό σύμβολο στη μεγάλη χώρα του. Γι’ αυτό το μεγάλο ιδανικό κατέστη μάρτυρας της πίστεως. Ποίμανε την αρχιεπισκοπή του Πολόσκ, που βρισκόταν στη Ρουθηνία (Ουκρανία), περιοχή η οποία από τη Ρωσία είχε περάσει εν μέρει στην κυριαρχία του βασιλιά της Πολωνίας, Σιγισμόνδου 3ου.

Όπως είναι γνωστό, ο Πολωνικός λαός ήδη από την εποχή εκείνη ανήνίε στην Καθολική Εκκλησία, ενώ οι άλλοι λαοί της Ρουθηνίας και της μείζονος Ρωσίας στην Ορθόδοξη Εκκλησία. Επίσης, ας τονισθεί στο σημείο αυτό ότι εκείνη την εποχή είχαν τελεσφορήσει οι προσπάθειες για την ένωση της Ρουθηνίας με την Καθολική Εκκλησία, της οποίας μαχητής υπέρμαχος υπήρξε ο Άγιος Ιωσαφάτ. Την ένωση είχε επικυρώσει ο βασιλιάς της Πολωνίας και ο Πάπας Κλήμης 8ος.

Να πούμε ακόμη, ότι η ένωση αυτή καταπολεμήθηκε πολύ, για διάφορους λόγους, που δεν είναι σκοπός του παρόντος πονήματος να αναλύσει.

Πάντως, ήσαν έντονες οι αντιδράσεις των ορθοδόξων, τουλάχιστο μιας μερίδας, οι οποίοι κατηγορούσαν για προδοσία τους ενωτικούς, που είχαν συμφιλιωθεί με τη Ρώμη. Από την άλλη μεριά, οι καθολικοί, μην μπορώντας να μπουν στο πνεύμα των μακροσκελών και πολύπλοκων ακολουθιών των ανατολικών και βλέποντας την αμάθεια του κλήρου, έδειχναν κάποια περιφρόνηση.

Ο Ιωάννης Κόνσεβιτς (το κατά κόσμον όνομά του) ήταν, όπως είπαμε, υπέρμαχος υποστηρικτής της ενωτικής Εκκλησίας.

Σε ηλικία 20 ετών είχε ακολουθήσει τη μοναστική ζωή στο μοναστήρι των Βασιλιανών μοναχών, φέρνοντας στο μοναχισμό της ανατολής, που βρισκόταν τότε σε κατάπτωση, νέες ιδέες, που ο ίδιος είχε κληρονομήσει από τους Πατέρες Ιησουίτες, οι οποίοι, την εποχή εκείνη, είχαν επε; κταθεί σε κάθε ευρωπαϊκή χώρα, λόγω των πολλών αιρέσεων που απειλούσαν τη χριστιανική πίστη.

Μοναχός, Ηγούμενος, Αρχιμανδρίτης και τελικά Αρχιεπίσκοπος στο Πολόσκ, ο Ιωσαφάτ επιχείρησε και κατόρθωσε μια σωτήρια μεταρρύθμιση των μοναχικών ηθών στην περιοχή της Ρουθηνίας, δίνοντας έτσι νέο σφρίγος στην ενωμένη Εκκλησία.

Το κήρυγμά του έφερνε πολλούς καρπούς σε πάμπολλες μεταστροφές, τόσο, ώστε να του απονεμηθεί ο τίτλος του «άρπαγα των ψυχών».

«Σεις, έλεγε στους αντιπάλους της ενώσεως, σεις, με εχθρεύεστε και επιδιώκετε το θάνατο μου. Εγώ όμως σας έχω όλους στην καρδιά μου και ευχαρίστως προσφέρω τη ζωή μου για σας.»

Αυτά τα λόγια του αγίου ποιμένα υπήρξαν προφητικά. Επιχειρώντας εκείνο τον καιρό, με άλλους πολιτικούς παράγοντες, να κατευνάσει σοβαρές ταραχές στην Πολωνία, έπεσε θύμα του μίσους. Φανατικοί αντίπαλοι της ενώσεως μπήκαν στην κατοικία του, την ώρα που προσευχόταν, και με σπαθιά και ακόντια τον κατακρεούργησαν. Το αιμόφυρτο σώμα του το έρριξαν στον ποταμό Δοβίνα. Ευτυχώς, την επαύριο, μερικοί αγαθοί ψαράδες, το βρήκαν και το μετέφεραν στο ναό της Βιτέπσκ. Ο μαρτυρικός θάνατος του άξιου εργάτη του Κυρίου, όχι μόνο δεν χαλάρωσε την ενωτική προσπάθεια, αλλά, αντίθετα, τη χαλύβδωσε και τη στερέωσε στην Εκκλησία της Ρουθηνίας.

Ο Άγιος Ιωσαφάτ μαρτύρησε αρχές Νοεμβρίου του 1623, σε ηλικία 24 ετών. Τον κατέταξε μεταξύ των Αγίων ο Πίος ο 9ος. Σήμερα, η Καθολική Εκκλησία τιμά τον μάρτυρα, όχι μόνον ως ένδοξο τέκνο της Ρουθηνικής Εκκλησίας, αλλά και ως σύμβολο της ενωτικής ιδέας μεταξύ των αδελφών Εκκλησιών Καθολικής και Ορθόδοξης, που, δυστυχώς, μέχρι σήμερα παραμένουν χωρισμένες…

Παρασκευή 13/11 Ευγενίου επισκόπου

Σάββατο 14/11 Υπατίου επισκόπου

Κυριακή 15/11 33η Κυριακή της Κοινής Περιόδου του Έτους

Comments are closed.