Εορτολόγιο εβδομάδας 4-10/1

Published on: 4 Ιανουαρίου 2016

Filled Under: Αναγνώσματα

Views: 1078

Tags:

Δευτέρα 4/1 – Ελισάβετ Άννης Σέιτον

Τρίτη 5/1 – Αιμιλιανής οσίας

Τετάρτη 6/1 – ΤΑ ΑΓΙΑ ΘΕΟΦΑΝΕΙΑ (πανήγυρις)

Epifania del SignoreΗ επισημότητα της εορτής των Θεοφανείων, στη Δυτική και Ανατολική Εκκλησία είναι κοινή, αλλά με διαφορετικό λειτουργικό περιεχόμενο. Στη Δύση τονίζεται η προσκύνηση των Μάγων. Στην Ανατολή, η Βάπτιση του Χριστού.

Κατά την πρωτοχριστιανική περίοδο τα Θεοφάνεια ήταν εορτή όχι γεγονότων αλλά εννοιών. Συνόψιζε δηλαδή όλα τα μυστήρια της φανερώσεως του Χριστού ως Θεού στον κόσμο: τη γέννησή του στη Βηθλεέμ από την Αειπάρ-θενο Μαρία, τη Βάπτισή του στον Ιορδάνη από τον Ιωάννη και την προσκύνησή του από τους Μάγους, η οποία τον φανέρωσε στον κόσμο των ειδωλολατρών. Σ’ αυτό το τρίπτυχο προσετίθετο και η ανάμνηση του πρώτου θαύματος στην Κανά της Γαλιλαίας, όπου ο Χριστός μετέτρεψε το νερό σε κρασί, διότι με το θαύμα αυτό «εφανέρωσε την δόξα ν αυτού» (Ιωάν. 2,11). Αργότερα, πρώτη η Δυτική Εκκλησία και μετά η Ανατολική, αποφάσισαν να εορτάζονται τα Χριστούγεννα χωριστά.

Τα λειτουργικά νοήματα της σημερινής μεγάλης εορτής, όπως εμφανίζονται στα κείμενα της Λειτουργίας και της Ιεράς Ακολουθίας, κρύβουν βαθύτατες πνευματικές έννοιες για τη χριστιανική ζωή των πιστών.

Βρισκόμαστε στο «ζενίθ» της χριστουγεννιάτικης περιόδου. Τα Χριστούγεννα είναι «η εσωτερική εορτή» της μεγάλης χριστιανικής οικογένειας. Τα Θεοφάνεια ή Επιφάνεια ή Φώτα, είναι η παγκόσμια εορτή της Εκκλησίας του Χριστού.

Γνωρίζουμε τώρα, ότι η κεντρική ιδέα της σημερινής εορτής δεν αφορά ένα μεμονωμένο περιστατικό της παιδικής ζωής του Χριστού αλλά, πολύ περισσότερο, την Φανέρωση, δηλαδή την αποκάλυψη του Υιού του Θεού στον κόσμο.

Για να μπούμε καλύτερα στο νόημα αυτής της εορτής, ας δούμε δύο εικόνες της Ανατολής.

α) Όταν ο αυτοκράτορας επισκεπτόταν μια πόλη, οι κάτοικοι του επιφύλασσαν λαμπρή και πανηγυρική υποδοχή. Τέτοιου είδους υποδοχές ονομάζονταν Θεοφάνεια, Αποκάλυψη του Θεού, σαν ένας Θεός να ερχόταν στη γη. Αυτή λοιπόν η φανέρωση του Θεού έγινε, με το Χριστό, πραγματικότητα. Ο Βασιλιάς του Ουρανού παρουσιάστηκε στην πόλη, την Εκκλησία. Αποκαλύπτεται με όλη του τη μεγαλοπρέπεια και ο λαός τον υποδέχεται πανηγυρίζοντας. Κι Εκείνος ετοιμάζει γι’ αυτούς το Ευχαριστιακό Συμπόσιο.

β) Η δεύτερη εικόνα αναφέρεται στις συνήθειες των Ανατολικών στην εορτή των γάμων. Εκεί, οι γάμοι γίνονται πάντα με παρατεταμένους πανηγυρισμούς και διασκεδάσεις. Η έικόνα των γάμων, ουσιαστικά, είναι βιβλική, αλλά και λειτουργική. Ο Χριστός ήρθε στον κόσμο με τη συμβολική ιδιότητα του «Νυμφίου» και η απολύτρωση είναι εορτή του «γάμου του Χριστού» με την Εκκλησία. Ευχαριστία είναι το «Συμπόσιο». Αυτές οι δύο εικόνες συμπεριλαμβάνονται στην εορτή των Θεοφανείων: Ο Χριστός, ο Θείος Βασιλιάς, εισέρχεται στην πόλη την αγία και γιορτάζει συγχρόνως τους γάμους με τη «Νύμφη» του Εκκλησία. Εμείς, παιδιά του Θεού, είμαστε οι προσκεκλημένοι στο Ευχαριστιακό «Συμπόσιο». Η σκηνή αυτή απεικονίζεται υπέροχα στο αντίφωνο του «Benedictus» (Ευλογημένος) των αίνων, των οποίων τα τρία μυστήρια της εορτής συνοψίζονται επιγραμματικά:

«Σήμερα, η Εκκλησία ενώνεται με τον Ουράνιο Νυμφίο, ο οποίος στον Ιορδάνη πλύνει όλα τα ανομήματά της, οι Μάγοι έρχονται με δώρα στους βασιλικούς γάμους, το νερό μετατρέπεται σε κρασί και το γεύονται οι συνδαιτημώνες». Σ’ αυτήν την επιτυχημένη εικόνα των γάμων διαδραματίζεται όλη η μυστηριακή ζωή της Εκκλησίας: Βάπτισμα, Θεία Λειτουργία, Ευχαριστιακό «Συμπόσιο». Δια του Βαπτίσματος ο Χριστός εγκαθίσταται σε κάθε ψυχή, την οποία καθαγιάζει, ταυτόχρονα δε τελεί τους γάμους του με την Εκκλησία δια της Ευχαριστιακής θυσίας. Τα πνευματικά δώρα, που παρουσιάζουμε στην «προσφορά», είναι στην πραγματικότητα δώρα βασιλικά, δώρα γάμου, που μετατρέπονται κατά την Ευχαριστία σε Σώμα και Αίμα του Χριστού.

Κατ’ αυτόν τον τρόπο, οι δύο μεγάλες εορτές της χειμερινής περιόδου απεικονίζουν την Απολύτρωση με δύο αλληγορικές εικόνες: Χριστούγεννα, η γέννηση του Χριστού και η δική μας «αναγέννηση» «εν αυτώ». Θεοφάνεια, οι μυστικοί γάμοι του Χριστού με την Εκκλησία και την ψυχή. Μια άλλη έννοια πολύ δυνατή στη σημερινή εορτή, είναι το φως, που πηγάζει αφενός από τον αστέρα της Γεννήσεως και αφετέρου από την ακτινοβολία του Χριστού, που με την εμφάνισή του στη γη σκόρπισε τα σκοτάδια της αμαρτίας και άναψε το φως της «δικαιοσύνης». Γι’ αυτό τα Θεοφάνεια ονομάζονται και «Φώτα».

Παρά το γεγονός ότι τα τρία αυτά μυστήρια συνεορτάζονται, η Καθολική Εκκλησία τα τοποθετεί διαχρονικά ως εξής:
1. Θεοφάνεια — προσκύνηση των Μάγων: 6 Ιανουαρίου.
2. Ανάμνηση Βαπτίσεως του Κυρίου: πρώτη Κυριακή μετά τα Θεοφάνεια.
3. Γάμος της Κανά: δεύτερη Κυριακή μετά τα Θεοφάνεια.

Πέμπτη 7/1 – Ραυμόνδου Πενιαφόρτ πρεσβυτέρου

San Raimondo de PenafortΟ Άγιος Ραϋμόνδος καταγόταν από την ευγενή οικογένεια των Ντε Πεννιαφόρ. Γεννήθηκε στη Βαρκελώνη, πρωτεύουσα της Καταλωνίας, γύρω στα 1175. Από την τρυφερή του ηλικία διακρίθηκε για την ευφυΐα και την αρετή του. Σε νεαρή ηλικία ανακηρύχθηκε διδάκτορας του Πολιτικού και Εκκλησιαστικού Δικαίου στη Μπολόνια, ό-πόυ διορίστηκε καθηγητής. Όταν γύρισε αργότερα στην πατρίδα του, ονομάστηκε Κανονικός (εκκλησιαστικός βαθμός) και Πρωτοσύνεδρος της Εκκλησίας της Βαρκελώνης. Με τη σοφία του και κυρίως την ταπεινοφροσύνη και την πραότητά του γρήγορα επέσυρε το θαυμασμό του λαού και του κλήρου. Έτρεφε πηγαία ευλάβεια προς την Παναγία, ευλάβεια που προσπαθούσε να μεταδώσει σ’ όσους τον πλησίαζαν. Συμπαθούσε ιδιαίτερα ό&ους υπέφεραν: τους φτωχούς, τους δυστυχισμένους, τους σκλάβους.

Θέλοντας να ζήσει τελειότερα τη ζωή του, έγινε μοναχός του τάγματος των Δομινικανών και επιδόθηκε με όλον του το ζήλο στην εξάσκηση των μοναχικών αρετών.

Βοήθησε αποτελεσματικά στη Σταυροφορία κατά των Σαρακηνών, που λήστευαν τα πάντα και έπαιρναν σκλάβους πολλούς χριστιανούς.

Για τη σοφία και την αγιωσύνη του ο Πάπας Γρηγόριος Θ’ τον κάλεσε στη Ρώμη και τον διόρισε εκκλησιάρχη και πνευματικό του.

Κατά διαταγή του ίδιου Πάπα, συνέταξε τους περίφημους «Εκκλησιαστικούς Κανόνες» (Décrétâtes), οι οποίοι θεωρούνται μέχρι και σήμερα η βάση της εκκλησιαστικής νομοθεσίας.

Ως Γενικός Ηγούμενος του τάγματος του, συνέταξε αξιόλογους κανόνες, με τους οποίους το στήριξε και το εξύψωσε. Αξιόλογο επίσης γραπτό έργο του είναι το εγχειρίδιο για τους εξομολόγους.

Πλήρης ημερών ο μεγάλος αυτός δούλος του Χριστού εκοιμήθη στην πατρίδα του, σε ηλικία 100 ετών (!) (σπάνιο φαινόμενο για τη ζωή των Αγίων), το έτος 1275.

Ο Πάπας Κλήμης Η’ τον κατέταξε μεταξύ των Αγίων και η μνήμη του εορτάζεται στις 7 Ιανουαρίου.

Παρασκευή 8/1 – Λουκιανού Μάρτυρος, Θεοφίλου, Διακόνου και Μάρτυρος

Σάββατο 9/1 – Ευστρατίου, Αββά

Μοναχός με εξαιρετικές αρετές και απαράμιλλη ευλάβεια στις ιερές ακολουθίες. Έζησε γύρω στον 9ο αιώνα. Εορτάζεται σήμερα και από τις δύο Εκκλησίες.

Κυριακή 10/1 – ΤΗΣ ΒΑΦΤΙΣΕΩΣ ΤΟΥ ΚΥΡΙΟΥ

Comments are closed.