Εορτολόγιο εβδομάδας 30/11-6/12

Published on: 30 Νοεμβρίου 2015

Filled Under: Αναγνώσματα

Views: 692

Tags:

Δευτέρα 30/11 – Αγίου Ανδρέα Αποστόλου του Πρωτόκλητου

Sant Andrea Ο Νοέμβριος, πλούσιος σε Αγίους, κλείνει με την εορτή ενός μεγάλου Αποστόλου — του Αγίου Ανδρέα — τον οποίο Ορθόδοξη και Καθολική Εκκλησία αποκαλούν «Πρωτόκλητο», γιατί ήταν ο πρώτος από τους Αποστόλους που κάλεσε ο Κύριος. Ο Αγιος Ανδρέας, αρχικά, ήταν «θαυμαστής» του Αγίου Ιωάννου του Βαπτιστού (Προδρόμου), όταν κάποια μέρα άκουσε τον προφήτη να λέγει για τον Ιησού: «Να ο Αμνός του Θεού». Περνούσε ο Ιησούς και οι δύο υποψήφιοι Απόστολοι (Ανδρέας και Ιωάννης) τον ακολούθησαν. «Τι ζητάτε;» τους ρωτά ο Ιησούς, όταν τους είδε να τον ακολουθούν. «Διδάσκαλε, πού μένεις;» «Ελάτε να δείτε.» Εκείνοι τον ακολούθησαν κι έμειναν όλη την ημέρα μαζί του.

Την επομένη, ο Ανδρέας συναντά τον αδελφό του Σίμωνα (Πέτρο) και του λέγει: «Βρήκαμε το Μεσσία», και συνόδευσε κι αυτόν στον Ιησού. Παρά το γεγονός ότι ο Ανδρέας ήταν εκείνος που έφερε στον Ιησού τον Πέτρο, εν τούτοις τον Πέτρο θα ξεχωρίσει ο Κύριος· θα του αλλάξει το όνομα και θα τον θέσει στην κορυφή του αποστολικού κολλεγίου. Ο Ανδρέας θα μείνει η σκιά του Σίμωνα Πέτρου, πάντα πιστός, σιωπηρός, δραστήριος. Όλες αυ^ τές τις πληροφορίες για τον Ανδρέα τις γνωρίζουμε από τον Ευαγγελιστή Ιωάννη, ο οποίος, όπως είπαμε, ήταν παρών, γι* αυτό και αναφέρει τα περιστατικά με τόση ακρίβεια και τόσες λεπτομέρειες (Ιωάν. κεφ. 1).

Κάποια άλλη φορά, ο Ανδρέας βρισκόταν με τον αδελφό του Πέτρο για ψάρεμα στη λίμνη της Τιβεριάδας, όπου τους συνάντησε ο Ιησούς και τους είπε: «Ελάτε μαζί μου και θα σας κάνω ψαράδες ανθρώπων.» Ο Ανδρέας βρισκόταν με τον αδελφό του και κατά το θαυματουργικό ψάρεμα, στην ίδια λίμνη. Έσπασε τη σιωπή του μόνο μια φορά, όταν σε κάποια περιοδεία του Ιησού, ενώ πλησίαζε το σούρουπο και τα πλήθη που τον ακολουθούσαν είχαν μείνει όλη μέρα νηστικοί, είπε: «Υπάρχει εδώ ένας νέος που έχει πέντε κρίθινα καρβέλια και δύο ψάρια, τι μπορούν όμως να κάνουν αυτά σε τόσο κόσμο;» Όπως είναι γνωστό, ακολούθησε το θαύμα του πολλαπλασιασμού των άρτων και των ψαριών, που χόρτασαν 5.Θ00 ανθρώπους (Ιωάν. 6,8-10). Από δω και πέρα, ο Απόστολος Ανδρέας πέφτει και πάλι στη σιωπή και την αφάνεια.

Οι ευαγγελιστές Ματθαίος και Αουκάς τον ονομάζουν στον κατάλογο των Αποστόλων μετά τον αδελφό του Πέτρο, ενώ ο Μάρκος μετά τον Ιάκωβο και τον Ιωάννη.

Τίποτε άλλο δεν γνωρίζουμε για τη ζωή και τη δραστηριότητα του Απόστολου Ανδρέα.

Η παράδοση λέγει, ότι ακολουθώντας το παράδειγμα του Διδασκάλου του και του αδελφού του Πέτρου, κήρυξε το Ευαγγέλιο σε πολλά μέρη της Ανατολής και κυρίως στην Αχαϊα, όπου υπέστη φρικτό μαρτύριο (στην πόλη των Πατρών). Όχι καρφωμένος, αλλά δεμένος με σχοινί, πάνω σε χιαστό σταυρό, για να κρατήσει περισσότερο το μαρτύριο του.

Πολλοί ναοί ανεγέρθηκαν προς τιμήν του, σ’ όλες τις χώρες του κόσμου και κυρίως στη Ρωσία. Κατά το Μεσαίωνα αναπτύχθηκε πάρα πολύ η ευλάβεια του στη Δύση και τον θεωρούσαν μάλιστα προστάτη στους πολέμους.

«Το κήρυγμα περί του σταυρού ο’ εκείνους που χάνονται είναι μωρία, αλλά σε μας που σωζόμεθα είναι δύναμη του Θεού. Διότι είναι γραμμένο: θα εξαφανίσω τη σοφία των σοφών και τη σύναιση των συνετών θα εκμηδενίσω. Πού είναι ο σοφός; Πού ο γραμματεύς; Πού ο συζητητής του κόσμου τούτου; Διότι, αφού κατά τη σοφία του Θεού ο κόσμος δεν εγνώρισε με τη σοφία του τον Θεό, ευδόκησε ο Θεός δια της μωρίας του κηρύγματος να σώσει εκείνους που πιστεύουν. Οι Ιουδαίοι θέλουν θαύματα, οι δε Έλληνες ζητούν σοφία, εμείς όμως” κηρύττομε Χριστό σταυρωμένο, ο οποίος εις μεν τους Ιουδαίους; είναι σκάνδαλο, εις δε τους Έλληνες μωρία, αλλά σ’ εκείνους που είναι καλεσμένοι, Ιουδαίους και Έλληνες, ο Χριστός είναι Θεού δύναμη και Θεού σοφία.» (Α’ Κορ. 1, 18-25).

Τρίτη 1/12 – Φιλαρέτου του Ελεήμονος

Τετάρτη 2/12 – Βιβιανής μάρτυρος

Santa BibianaΗ Αγία Βιβιάνα ανήκει σε οικογένεια μαρτύρων: ο πατέρας, η μητέρα, τ’ αδέλφια της, όλοι μαρτύρησαν για την πίστη. Μετά το θάνατο των γονέων της, η Βιβιάνα παραδόθηκε σε κάποια διεφθαρμένη γυναίκα, με σκοπό να την οδηγήσει στο δρόμο της διαφθοράς. Εκείνη όμως, που από τη βρεφική της ηλικία είχε διαπαιδαγωγηθεί στη χριστιανική πίστη και την αγνότητα των ηθών, υπήρξε πιο δυνατή από την κακή γυναίκα, της οποίας τα τεχνάσματα αντιμετώπισε με ετοιμότητα, ανορθώνοντας το ανάστημά της και μπροστά στον οργισμένο δικαστή. Αυτός, αφού της αφήρεσε τα ρούχα και της έδεσε τα χέρια, την έδεσε πάνω σε μια κολώνα, ενώ ο δήμιος με το φραγγέλιο τη χτυπούσε αλύπητα, μέχρι που παρέδωσε το πνεύμα της. Κατά την παράδοση, το σώμα της πετάχτηκε στα σκυλιά αλλά, κατά θεία συγκατάβαση, έμεινε ανέπαφο. Οι χριστιανοί το περισυνέ-λεξαν κρυφά και το έθαψαν στον Εσκυλίνο λόφο, όπου στα μέσα του 5ου αιώνα ανεγέρ0ηκε από τον Πάπα Σιμπλι κιανό ναός προς τιμήν της. Ο ναός αυτός ανακαινίσθηκε από τον Πάπα Ουρβανό 8ο, το 1625. Τότε βρέθηκε και το λείψανο της Αγίας. Κάτω από τον κεντρικό βωμό βρίσκονται σήμερα τα λείψανα ολόκληρης της οικογένειας της Βιβιάνας.

Πέμπτη 3/12 – Φραγκίσκου Ξαβερίου πρεσβυτέρου

San Francesco SaverioΟ Δεκέμβριος ανοίγει τη μνήμη των Αγίων με τον μεγαλύτερο ιεραπόστολο όλων των εποχών, τον Ιησουίτη Φραγκίσκο Ξαβέριο. Μπορούμε να βρούμε σημεία αναφοράς μεταξύ του σημερινού Αγίου και της τωρινής περιόδου — της Παρουσίας ή Ερχομού του Κυρίου; Χωρίς άλλο, ναι! Ο Φραγκίσκος Ξαβέριος υπήρξε «πρόδρομος» του Κυρίου και μέγας «βαπτιστής» στις Ινδίες και στην Ιαπωνία. Ο φλογερός ιεραπόστολος ετοίμασε, ως άλλος Ιωάννης, την οδό του Κυρίου στη μακρυνή Ανατολή.

Ο Φραγκίσκος γεννήθηκε το 1506, στο Καστέλλο των Ξαβερίων, στα περίχωρα της Παμπελούνας (Ισπανία). Ο πατέρας του, σύμβουλος του βασιλιά της Ναβάρρας, πέθανε πρόωρα και άφησε τα παιδιά του, τα οποία αναμιγνύονταν στους πολέμους, που εκείνη την εποχή ήταν συχνότατοι. Ο Κύριος όμως προόριζε το Φραγκίσκο για άλλους πολέμους, περισσότερο ευγενείς, ειρηνικούς, χριστιανικούς: την κατάκτηση των ψυχών, που δεν είχαν ακόμη γνωρίσει το Χριστό.

Αυτή η ευκαιρία δόθηκε στον Φραγκίσκο, όταν γνωρίστηκε με έναν άλλο νεαρό, εξίσου σπουδαίο και φλογερό εργάτη της χριστιανικής ιδέας, τον Ιγνάτιο Λοϋόλα. Αφού αποκαταστάθηκε η ειρήνη, ο δεκαεννεαετής Φραγκίσκος μεταβαίνει στο Παρίσι, όπου τελειώνει τις φιλοσοφικές του σπουδές και στη συνέχεια διορίζεται καθηγητής στο εκεί πανεπιστήμιο. Στο Παρίσι, την εποχή εκείνη, βρισκόταν και ο Ιγνάτιος, ο οποίος μόλις είχε εγκαταλείψει τα όπλα και είχε αφιερωθεί στο Θεό. Είχε έρθει στο Παρίσι να βρει συνεργάτες για το έργο του, το οποίο ήδη είχε στα αχνάρια (το τάγμα του Ιησού).

Μετά από δισταγμούς και αρκετές αναβολές ο Ιγνάτιος θα κατορθώσει να πείσει το Φραγκίσκο να συμμεριστεί το έργο του. Τα ευαγγελικά λόγια του Ιγνατίου στο φίλο του: «τι όφελος να κερδίσουμε τον κόσμον όλο, και να ζημιώσουμε την ψυχή μας», ηχούσαν συνεχώς στ’ αυτιά του Φραγκίσκου. Έτσι, το 1534, ο Φραγκίσκος και ο Μπωβαί κάνουν τους μοναχικούς τους όρκους, υποσχόμενοι να στερεώσουν την κλήση τους, να πάνε προσκυνητές στους Αγίους Τόπους και στους τάφους των Αποστόλων, στη Ρώμη. Αυτός υπήρξε ο πρώτος πυρήνας του τάγματος του Ιησού, που θα έδινε στην Εκκλησία νέο σφρίγος, δύναμη και πολλή δραστηριότητα, σ’ όλους τους τομείς, «για τη μεγαλύτερη δόξα του Θεού». Το 1534, ο Φραγκίσκος χειροτονείται ιερέας και τίθεται στη διάθεση του προϊστάμενου του Ιγνατίου.

Ο βασιλιάς της Πορτογαλίας Ιωάννης ζητά από τον Πάπα μοναχούς του νέου τάγματος για τον ευαγγελισμό των Ινδιών. Πρώτος ο Φραγκίσκος απαντά σ’ αυτό το κάλεσμα: «Να ‘ μαι. Πηγαίνουμε!» Από τη Βενετία, μ’ ένα εμπορικό πλοίο, χωρίς αποσκευές και με μόνα εφόδια το προσευχητάρι και το ροδάριο στο χέρι, ξεκινά για το μακρυνό και επικίνδυνο ταξίδι, δύο μηνών, κατά jo οποίο ο Φραγκίσκος ήταν ο καλός άγγελος του πληρώματος. Φτάνει στην Γκόα, πρωτεύουσα των πορτογαλικών Ινδιών (1542). Εδώ, δυστυχώς, παίρνει την πρώτη πικρία, γιατί οι Πορτογάλοι άποικοι έδιναν πολύ κακό παράδειγμα στους ιθαγενείς. Οι άνθρωποι του Θεού, όμως, πάντα βρίσκουν τρόπους να βελτιώνουν καταστάσεις. ΓΓ αυτό με πολύ ζήλο και αγάπη αρχίζει την ιεραποστολική του δράση, στην Γκόα. Δεν θα περάσει πολύς καιρός και θα δώσει νέα πνοή στην πρωτεύουσα. Εισδύει στο εσωτερικό της αχανούς χώρας, διέρχεται πόλεις και χωριά κηρύττοντας το Ευαγγέλιο και βαπτίζοντας κατά μάζες τους νέους χριστιανούς. Κρατώντας πάντα στο χέρι τον Εσταυρωμένο και έχοντας κρεμασμένο στο λαιμό το ροδάριο, επιτυγχάνει άθλους, μεταστρέφοντας και τους πιο σκληροτράχηλους και φανατικούς Ινδούς. Ακούραστος και θαρραλέος, περνά από τη χερσόνησο της Μαλάκκας στο νησί της Κεϋλάνης (σημερινή Σρι-Λάνκα) και μετά στην Ωκεανία, όπου έρχεται σε επαφή ακόμη και μ’ αυτούς τους ανθρωποφάγους! Θα περάσει τρία ολόκληρα χρόνια στα νησιά της Μολούκας, όπου θα ιδρύσει μικρές χριστιανικές κοινότητες, στις οποίες αφήνει ιεραποστόλους να συνεχίσουν το έργο του.

Είναι ευνόητο, ότι στην ιεραποστολή του συναντά μεγάλες δυσκολίες —ανυπέρβλητες πολλές φορές— και από τους Ευρωπαίους και από τους ντόπιους. Στη Μαλάκκα είχε μεταστρέψει κάποιον Ιάπωνα, με τον οποίο αποφασίζει να ευαγγελίσει κι αυτή τη χώρα. Επιβιβάζεται κατ’ αρχήν στην Κακολίμα, όπου ιδρύει την πρώτη χριστιανική κοινότητα. Στη συνέχεια, περνά στο Γιαμακούχι, όπου επιτυγχάνει λαμπρά αποτελέσματα. Χάρη στα χριστιανικά κέντρα που ίδρυε με το πέρασμά του, ο χριστιανισμός θεμελιωνόταν και στέργιωνε σε πολλά σημεία της Ιαπωνίας. Επανέρχεται πολλές φορές στην Γκόα, για να φέρει Ιησουίτες – ιεραποστόλους, που καταφθάνουν από την Ευρώπη, και τους οποίους τοποθετεί στις διάφορες κοινότητες.

Σε διάστημα ενός μηνός φτάνει κάποτε να βαπτίσει 10.000 απίστους. Σε μια μέρα μεταστρέφει ολόκληρο χωριό. Από την εξάντληση δεν μπορεί πια να σηκώσει ούτε το χέρι του. Ο Κύριος του χαρίζει το δώρο των θαυμάτων και των γλωσσών. Προικισμένος με απίστευτη αντοχή (σπάνιο φαινόμενο για άνθρωπο), διέρχεται χιλιάδες χιλιόμετρα, με τα ελάχιστα μέσα της εποχής και πηγαίνοντας από χωριό σε χωριό σύρει κυριολεκτικά στην πίστη ανθρώπους όλων των ειδών, κάθε τάξεως και αποχρώσεως.

Μετά τις Ινδίες και την Ιαπωνία σχεδιάζει να πάει στην Κίνα. Θα συναντήσει χίλιες δυσκολίες, θα υπερπηδήσει πάμπολλα προβλήματα και τελικά θα το κατορθώσει, αλλά δεν θα συνεχίσει το έργο του ευαγγελισμού εκεί. Το πλοίο που τον μετέφερε θα τον αποβιβάσει μακρυά από την Καντώνα, γιατί δεν είχε άδεια να μπει στο λιμάνι. Περιμένοντας ένα Κινέζο έμπορο, που θα τον οδηγούσε στην πόλη, τον πιάνει υψηλός πυρετός και τον βασανίζει για 15 μέρες. Είχε προσβληθεί από πλευρίτιδα. Αισθανόμενος να πλησιάζει το τέλος του, προσφέρει τη ζωή του στο Θεό λέγοντας: «Εις σε, Κύριε, ήλπισα. Δεν θα καταισχυνθεί η ελπίς μου.»

Με το σταυρό και το ροδάριο στα χέρια και το βλέμμα στραμμένο στον ουρανό, παρέδωσε το πνεύμα του, στις 3 Δεκεμβρίου 1552, σε ηλικία 46 χρονών, ύστερα από 17 χρόνια ιεραποστολικής εργασίας. Το λείψανο του φυλάγεται στην Γκόα, στην εκκλησία του Καλού Ιησού. Το χέρι του μεταφέρθηκε στη Ρώμη, στην εκκλησία του Ιησού. Ανακηρύχθηκε Άγιος από τον Γρηγόριο 15ο και Προστάτης των ιεραποστολών και της διαδόσεως της πίστεως, από τον Άγιο Πίο 10ο (1904).

Παρασκευή 4/12 – Ιωάννου Δαμασκηνού πρεσβυτέρου και Διδασκάλου – Βαρβάρας παρθενομάρτυρος

Για τον ένδοξο αυτό Άγιο της Ανατολής δεν είναι δυνατό να καθορισθούν ακριβώς ημερομηνίες γεννήσεως και θανάτου. Πάντως, ιστορικά, τοποθετείται γύρω στο δεύτερο ήμισυ του 7ου αιώνα με τα μέσα του 8ου. Καταγόταν από τη Δαμασκό, από την οποία πήρε και την επωνυμία (Δαμασκηνός).

Ο πατέρας του, Σέργιος Μανσούρ, χριστιανός, κατείχε υψηλό αξίωμα στην αυλή των Αράβων χαλιφών της Δαμασκού, υπό την εξουσία των οποίων διατελούσε τότε η Συρία. Πιστός στις χριστιανικές του πεποιθήσεις, επωφελείτο της θέσεώς του και της επιρροής του, για να υπερασπίζεται τους χριστιανούς και να εξαγοράζει τους αιχμαλώτους.

Ο Ιωάννης έλαβε εξαιρετική εκπαίδευση, όπως άλλωστε φαίνεται από τα συγγραφικά του έργα. Μετά το θάνατο του πατέρα του, λέγεται ότι διορίστηκε στη θέση του, από την οποία συνηγορούσε υπέρ των χριστιανών.

Οι πράξεις της 7ης Συνόδου (7&7) πλέκουν το εγκώμιο του και τον ανακηρύττουν υπέρμαχο υπερασπιστή της πίστεως. Κατά το βιογράφο του (Ιωάννη Πατρ. Ιεροσολύμων), ο εικονομάχος Λέων Ίσαυρος, μην μπορώντας να εκδικηθεί τον Ιωάννη, τον υπέρμαχο υπερασπιστή των εικόνων, επειδή ήταν εκτός των ορίων του κράτους του, τον συκοφαντεί ως συνωμότη κατά του χαλίφη, ο οποίος πιστεύει στη συκοφαντία και του κόβει το δεξί χέρι! Με τη μεσιτεία της Παναγίας θεραπεύεται. Ευγνώμων ο Ιωάννης, αφιερώνει στην εικόνα της Θεοτόκου χρυσό χέρι. Αυτός είναι ο λόγος που η περίφημη και πολυπροσκύνητη αγιορείτικη εικόνα της Παναγίας παρουσιάζεται με τρία χέρια και ονομάζεται Δαμασκήνιος εικόνα. Αυτό το επεισόδιο, παρ’ ότι αναφέρεται σ’· όλες τις βιογραφίες του Αγίου Δαμασκηνού, στερείται ιστορικής αξίας.

Η υπόλοιπη ζωή του Αγίου περνά στον ασκητισμό, στο γνωστό τότε μοναστήρι του Αγίου Σάββα, κοντά στην Ιερουσαλήμ. Εδώ, ο Ιωάννης επιδίδεται στην καλλιέργεια των μοναχικών αρετών και στη μελέτη της Θεολογίας, συνάμα δε χειροτονείται ιερέας. Βυθισμένος στις μελέτες του, εξακολουθεί τον αγώνα, «θια του καλάμου», όχι μόνο κατά των εικονοκλαστών, αλλά και όλων των άλλων αιρετικών, ιδίως των Νεστοριανών, Ιακωβιτών, Μονοθε-λητών, Μανιχαίων, ακόμη και των Μωαμεθανών, εναντίον των οποίων συντάσσει συγγράμματα, στα οποία αποκαλύπτει τις ψευδείς διδασκαλίες τους.

Μέγα έργο του θεωρείται το «Πηγή της Γνώσεως». Αναφέρεται στη φιλοσοφία, στις αιρέσεις και στην ορθό δοξη πίστη. Μέχρι σήμερα θεωρείται αξιόλογο θεολογικό έργο και πολύτιμο βοήθημα για τους θεολόγους Ανατολής και Δύσεως. Πρώτος ο Δαμασκηνός συστηματοποίησε τη Θεολογία, προσαρμόζοντας την στην αριστοτελική φιλοσοφία. ΓΥ αυτό, δίκαια θεωρείται ως ο πρόδρομος της σχολαστικής μεθόδου του Αγίου Θωμά του Ακυϊνάτη. Ο Δαμασκηνός δεν αξιολογείται μόνον ως ο μεγαλύτερος φιλόσοφος και θεολόγος της Ανατολής, αλλά και ως μέγας υμνογράφος και μελωδός.

Ο Πάπας Λέων 13ος τον ανακήρυξε Διδάσκαλο της Εκκλησίας. Εορτάζεται σήμερα και από την Ορθόδοξη Εκκλησία.

Επειδή και στην εποχή μας, υπό άλλη βέβαια μορφή και επωνυμία, δεν λείπουν οι «εικονομάχοι», παραθέτουμε βασικές σκέψεις του Αγίου Ιωάννου Δαμασκηνού, σχετικά με την «προσκύνηση» των εικόνων.

«Η Αγία Γραφή απαγορεύει μόνο τα είδωλα. Είναι αδύνατο βέβαια να απεικονίσει κανείς τη θεότητα, αφού είναι “καθαρό και άϋλο πνεύμα”, όχι όμως το Χριστό, ή την Παναγία, τους Αγίους, ακόμα κι αυτούς τους αγγέλους, που μας εμφανίζονται με ανθρώπινη μορφή. Εικονίζω, λέγει, ου την αόρατον του Θεού θεότητα, αλλά Θεού την οραθείσαν σάρκα. Επιτρέπεται η “προσκύνηση” των ιερών εικόνων, διότι αυτή αποτείνεται στον ίδιο τον Θεό, πηγή παντός αγαθού. Αυτή η προσκύνηση δεν είναι λατρεία, που μόνο στο Θεό αποδίδεται, αλλά τιμητική προσκύνηση.

Πολλά είναι τα οφέλη τα οποία προκύπτουν από την “προσκύνηση” των εικόνων. Μας θυμίζουν τα αγαθά του Θεού, εξεγείρουν την ευλάβεια, είναι πηγές θείων χαρίτων.»

Επικαλούμενος τη διδακτική χρησιμότητα των εικόνων, για τους αγράμματους, την χαρακτηρίζει αναμνηστική δύναμη για όλους. «Είναι, λέγει, η Εικών υπόμνημα τοις αγραμμάτοις, ως η Βίβλος τοις εγγραμμάτοις.»

Επικρίνοντας δριμύτατα τον εικονομάχο αυτοκράτορα Κωνσταντινουπόλεως, που νομοθετούσε για εκκλησιαστικά θέματα τα οποία αγνοούσε, του έλεγε: «Χρέος των Αρχόντων είναι να εξασφαλίζουν στο λαό σωστή διακυβέρνηση. Για τα εκκλησιαστικά θέματα την ευθύνη την έχουν μόνον οι Ποιμένες και οι Διδάσκαλοι. Υπακούομε σε σένα μόνο για τα υλικά πράγματα του βίου μας, όπως είναι οι φόροι και άλλες δοσοληψίες. Για τα θρησκευτικά όμως έχουμε τους ποιμένες μας, οι οποίοι βασίζονται σε εκκλησιαστικούς κανόνες και νόμους.»

Σάββατο 5/12 – Σάββα οσίου

San Saba ArchimandritaΤο Μαρτυρολόγιο λέγει γι’ αυτόν: «Στο Μουταλάσκι της Καπαδοκίας, γεννήθηκε ο Άγιος Σάββας, αββάς. Στην Παλαιστίνη έδωσε φωτεινά παραδείγματα άγιας ζωής, υπήρξε ακούραστος στο να υπερασπίζεται την αληθινή πίστη κατά των πολεμίων της Συνόδου της Καρχηδόνας. Στην Ιερουσαλήμ έκτισε μια περίφημη “Λαύρα” (σκήτη). Αργότερα, που οι Άραβες κατέστρεψαν την Αγία Πόλη, οι μοναχοί κατέφυγαν στη Ρώμη, όπου ανήγειραν μιαν άλλη σκήτη (Λαύρα).»

Στην Ανατολική Εκκλησία ο Άγιος Σάββας χαίρει μεγάλης ευλάβειας. Τον αποκαλούν Θεοφόρο, Αγιασμένο, Κάτοικο της Αγίας Πόλεως, Άστρο της ερήμου, Πατριάρχη των μοναχών. Έζησε στα μέσα του 5ου με αρχές του 6ου αιώνα. Τα λείψανά του βρίσκονται στη Βενετία. Στη Ρώμη, επί του Αβεντίνου λόφου υπάρχει στο όνομά του μια αρχαιότατη εκκλησία. Τη ζωή του έγραψε ο Κύριλλος της Σκυθουπόλεως.

Στη χριστιανική τέχνη παρουσιάζεται ως αββάς, κρατώντας στο χέρι ένα μήλο. Κι αυτό, γιατί κάποτε του ήρθε ο πειρασμός να φάει ένα μήλο, εκτός επιτρεπόμενης ώρας. Νίκησε τον πειρασμό και έκανε τάμα να μη φάει ποτέ πια μήλο στη ζωή του.

Κυριακή 6/12 2η Κυριακή της Παρουσίας – Νικολάου επισκόπου Μύρων

San Nicola di Mira«Κι αν είχα χίλια στόματα και χίλιες γλώσσες, δεν θα κατόρθωνα να απαριθμήσω όλες τις εκκλησίες που ανε-γέρθηκαν προς τιμήν του Αγίου Νικολάου.» Αυτά τα λόγια τραγουδούσε, σε φθαρμένη λατινική του καιρού του, κάποιος ανώνυμος του προχωρημένου Μεσαίωνα, εξυμνώντας τον Άγιο, τον οποίο θεωρούσαν από τους πιο λαοφιλείς σ’ ολόκληρη τη χριστιανοσύνη. Γνωρίζουμε ότι η ευλάβεια στον Άγιο Νικόλαο διαδόθηκε πρώτα στην Ανατολή (6ο αιώνα) και μετά πέρασε και στη Δύση. Είναι προστάτης πόλεων και χωριών σ’ ολόκληρο τον κόσμο. Στη Δύση, γνωστός ως ο Άγιος Νικόλαος του Μπάρι. Πάντως καταγόταν από τα Πάταρα της Λυκίας (Μ. Ασία – σημερινή Τουρκία), και η γέννηση του, πολύ αόριστα, τοποθετείται μετά τα μισά του 3ου αιώνα. Πιστεύεται ότι ήταν μοναχογιός εύπορης οικογένειας. Για τη ζωή του ελάχιστα μας είναι γνωστά, από ιστορικής πλευράς. Δεν υπάρχει κανένα γραπτό στοιχείο που να αποδίδεται στον Άγιο Νικόλαο. Οι χρονολογίες γεννήσεως και θανάτου του είναι τελείως ακαθόριστες. Ο θάνατος του καθιερώθηκε από την παράδοση στις 6 Δεκεμβρίου, σε κάποια χρονολογία μεταξύ 345-352.

Ο Άγιος Νικόλαος θα μπορούσε να θεωρηθεί ένα από τα πιο μυστηριώδη πρόσωπα της ιστορίας της Εκκλησίας. Το κενό δε που καλύπτει σχεδόν ολόκληρη την ύπαρξή του, δημιούργησε γύρω από το πρόσωπο του μια πλούσια συλλογή από διηγήσεις, στις οποίες αναμιγνύεται συχνά ο θρύλος με την πραγματικότητα…

Η φήμη του «Άη-Νικόλα» στη συνείδηση του λαού είναι συνυφασμένη με την εξαιρετική αγαθοεργία προς τον πάσχοντα συνάνθρωπο. Οι χριστιανικές ανθολογίες αναφέρουν γι’ αυτόν ατέλειωτα περιστατικά ευεργεσιών. Ένα από αυτά, πολύ γνωστό, αφού το αναφέρουν όλοι οι αγιογράφοι, είναι το εξής: Κάποιος γείτονάς του που έπεσε σε έσχατη φτώχεια, είχε τρεις κόρες σε ηλικία γάμου. Μην μπορώντας να τις αποκαταστήσει, αποφάσισε να τις εκδώσει στο γνωστό επάγγελμα, πιστεύοντας ότι έτσι θα συγκέντρωνε ένα σεβαστό ποσό για την προίκα τους. Όταν ο Νικόλαος πληροφορήθηκε το άνομο σχέδιο, την ίδια νύχτα πήγε τρεις φορές στο σπίτι του, αφήνοντας για την κάθε μια μερικά χρυσά νομίσματα. Μόνο κατά την τρίτη έφοδο, ο πατέρας των κοριτσιών μπόρεσε να αναγνωρίσει τον παράξενο ευεργέτη και να διαδώσει παντού, την αγαθοεργία του Νικολάου. Έτσι, οι τρεις κόρες μπόρεσαν άνετα να αποκατασταθούν. Αυτό το επεισόδιο, στην αρχή της ευλάβειας προς τον Άγιο, έδωσε την αφορμή στο λαό να τον ανακηρύξει προστάτη των φτωχών κοριτσιών, τουλάχιστο στο χώρο της Ευρώπης.

Ο Νικόλαος, σύμφωνα πάντα με την παράδοση, ονομάστηκε, με θεία βούληση, Επίσκοπος των Μύρων (σημερινό χωριό της Τουρκίας Dembre). Αμέσως διακρίθηκε για την καλωσύνη του και το ζήλο του για τις ψυχές. Του αποδίδονται επίσης θαυματουργικές ενέργειες, για τις οποίες τον θεωρούσαν Άγιο κι όταν ακόμη ζούσε. Έτσι, ελευθερώνει τρεις αξιωματικούς που είχαν άδικα καταδικαστεί σε θάνατο από τον αυτοκράτορα Κωνσταντίνο, σώζει πολλούς ναύτες από σίγουρα ναυάγια γαληνεύοντας τη θάλασσα, αποτρέπει μεγάλη ένδεια που απειλούσε τη χώρα του και ανασταίνει τρία παιδιά, που ένας ελεεινός ειδωλολάτρης χασάπης τα είχε κατακρεουργήσει, βάζοντάς τα στην αρμύρα! Τα θαύματα της προίκας των φτωχών κοριτσιών και της αναστάσεως των κατακρεουργημένων παιδιών είναι από τα πιο γνωστά επεισόδια της ζωής του και έγιναν συχνά αντικείμενο εμπνεύσεως στη χριστιανική τέχνη. Λόγω της αγάπης του για τα παιδιά θεωρείται Προστάτης της παιδικής ηλικίας.

Από ένα άλλο χρονικό (Passionarium), το οποίο τοποθετείται στην εποχή του Αγίου Γρηγορίου του Μεγάλου (540-604), προκύπτει ότι ο Αγιος Νικόλαος φυλακίστηκε για την πίστη του, την οποία γενναία ομολόγησε κατά το διωγμό του Διοκλητιανού. Ακόμη, το ίδιο χρονικό τον θέλει παρόντα στη Σύνοδο της Νίκαιας (325). Αυτή η υπόθεση, όμως, ιστορικά δεν ευσταθεί, όπως έχει αποδειχθεί.

Εκείνο όμως που συνέτεινε πολύ στο να διαδοθεί τρομερά η ευλάβεια προς τον Αγιο Νικόλαο στη Δύση, είναι η περιπετειώδης μετακομιδή των λειψάνων του από την πόλη των Μύρων, όπου αναπαυόταν, στην πόλη του Μπάρι της Ιταλίας. Το επεισόδιο τοποθετείται στα 1087. Εκείνη την εποχή η περιοχή των Μύρων είχε περάσει στην κυριαρχία των Τούρκων. Οι κάτοικοι του Μπάρι, θέλοντας να φέρουν τα λείψανα ενός τόσο μεγάλου Αγίου σε χριστιανική χώρα, αποβλέποντας συνάμα στην προστασία του Αγίου για την πόλη τους, οργανώνουν μια πραγματική εκστρατεία από 62 ναύτες – στρατιώτες με δύο ιερωμένους επί κεφαλής, και ύστερα από πολλές δυσκολίες και περιπέτειες το κατορθώνουν. Τα.λείψανα τοποθετήθηκαν στον ανεγερθέντα αξιόλογο ναό προς τιμήν του, ο ο||οίος άρχιζε να χτίζεται από την εποχή εκείνη, στην οποία αναφέρεται το παραπάνω περιστατικό, και αποπερατώθηκε το 1197.

Να πούμε ακόμη, ότι οι βόρειοι λαοί της Ευρώπης και της Βόρειας Αμερικής ταύτισαν το πρόσωπο του με τον Αγιο που φέρνει δώρα στα παιδιά τη νύχτα των Χριστουγέννων (ο Άγιος Βασίλειος ο δικός μας). Η άποψη αυτή επιβεβαιώνεται και από το όνομα «Σάντα Κλάους», όπως αυτοί τον αποκαλούν, που προέρχεται ασφαλώς από το όνομα Νικόλαος (Nicolaus στα γερμανικά).

Έτσι, όσο και αν παραμορφώθηκε και εκλαϊκεύτηκε, θα λέγαμε, ο Άγιος αυτός παραμένει πάντα μια φυσιογνωμία αγάπης και γενναιοδωρίας προς το συνάνθρωπο, που στη μεγάλη εορτή της χριστιανοσύνης βρίσκει την πιο αληθινή έκφρασή της.

Στη χώρα μας, ο Άγιος Νικόλαος είναι ένας από τους δημοφιλέστερους Αγίους και τιμάται ως Προστάτης των ναυτιλομένων.

Comments are closed.