Αφιέρωμα στους πατέρες Ιησουΐτες – Συνάντηση με την ιστορία μας (Μέρος Β’)

Published on: 8 Αυγούστου 2019

Filled Under: Σύρος

Views: 283

Tags: ,

Στη μακραίωνη παρουσία των Πατέρων Ιησουιτών  στη Σύρο και κυρίως στην μεταπολεμική προσφορά τους, ανήκε και ο  Σύλλογος Νέων «Αγ. Αλοίσιος». Ήταν το πρώτο  καθολικό σωματείο αναγνωρισμένο από το ελληνικό κράτος, με ενεργή παρουσία στα κοινωνικά, αθλητικά, θεατρικά δρώμενα και με δικό του περιοδικό  την ΠΝΟΗ που μπορούμε να φέρουμε οι περισσότεροι στη μνήμη μας.

Στην Καθολική και στην ορθόδοξη εκκλησία, οι λιτανείες είναι σύνηθες λατρευτικό φαινόμενο (έκφραση) των πιστών. Αρκετά νωρίς ο Άγιος Αλοϊσιος έγινε προστάτης του Συλλόγου των  Νέων που ιδρύθηκε το 1854. Στις αρχές του 1900 φαίνεται να τελείται η λιτανεία στα δρομάκια της Χώρας με την παρουσία του αγάλματος του Αγίου  και αργότερα με  την αναπαράσταση περιστατικών από τη ζωή του:

Ο Άγιος Αλοίσιος  Γκοντζάγκα, εγκατέλειψε τους τίτλους ευγενείας και την πολιτική- στρατιωτική σταδιοδρομία στα 17 του χρόνια και ακολούθησε το μοναχισμό όπως τον φαντάστηκε ο Ιγνάτιος Λογιόλα λίγες δεκαετίες πριν, και ως δόκιμος Ιησουίτης  επέλεξε να βοηθήσει  και να φροντίσει τους αρρώστους από την επιδημία της πανώλης στη Ρώμη (1590-1591). Πέθανε σε νεαρή ηλικία μόλις 23 ετών. Η Καθολική Εκκλησία τον ανακήρυξε πολύ νωρίς άγιο και οι πάπες τον υπέδειξαν ως προστάτη της νεολαίας.

Στην πρώτη αίθουσα στο χώρο της έκθεση θαυμάζουμε δείγματα από  τις  στολές του μοναχού και των αξιωματούχων που φορούσαν τα  παιδιά για τη Λιτανεία του Αγίου Αλοϊσίου, στην Άνω Σύρο

Θύμησες πολλές  έφεραν στο μυαλό των περισσότερων από τους παρόντες  τα στιγμιότυπα  στα οποία  με ιδιαίτερα φανερή συγκίνηση αναφέρθηκε ο ΙΣΙΔΩΡΟΣ ΣΑΛΑΧΑΣ, για αρκετά χρόνια Πρόεδρος του Συλλόγου. Ως  παιδί, θυμήθηκε την αναπαράσταση με τις στολές του Αγίου Αλοϊσίου, των Βασιλόπουλων, που το ένα κρατούσε κόκκινο κεντημένο μαξιλαράκι, πάνω στο οποίο ήταν τοποθετημένη η Βασιλική Κορώνα, τα στρατιωτάκια με τα σπαθιά στα θηκάρια τους και τα καπέλα με τα φτερά ή χωρίς. Ο «Άγιος Ολόισιος» φορούσε το μαύρο χαρακτηριστικό καπέλο και την άσπρη «κότα», είδος στιχαρίου και όπως όλοι καταλαβαίνουμε επιλεγόταν πάντα το «καλύτερο παιδί» για να φορέσει αυτή τη στολή. Ομηρικοί καβγάδες στήνονταν  ανάμεσα στα πιτσιρίκια για το ποιος θα γίνει στρατιώτης, ποιος θα πάρει το σπαθί, ποιος θα κρατά την Κορώνα… Οι στρατηγίνες, η Ελένη «η Γιαννάκενα», το «Νικολέτι», το  «Λατινικό» και το «Χριστίνι»  έδιναν τη λύση και  μοίραζαν τους ρόλους.

Ο Σύλλογος και η Πνοή φαίνεται ότι ήταν ο πνευματικός και πολιτιστικός πνεύμονας της Απάνω Χώρας για πολλές δεκαετίες. Οι δυο οργανώσεις, μια  για τα αγόρια επίσημα αναγνωρισμένη από την πολιτεία και αυτή των κοριτσιών, ανυπόστατη για το κράτος, με τα δικά τους ξεχωριστά λάβαρα ,αν και ανταγωνιστικοί θεσμοί λειτουργούσαν  παράλληλα… Θρησκευτικές τελετές, νεανικές διασκεδάσεις, τρυφερά ειδύλλια, εκδρομές και εξορμήσεις, αλλά και αξέχαστες σπουδαίες θεατρικές παραστάσεις συνθέτουν την ιστορία του  νεανικού Συλλόγου… Αλλά και αργότερα, όλα τούτα τα παιδιά που ως έφηβοι έζησαν δίπλα στους πατέρες, νέοι και ενήλικες πια, με οικογένειες συνέχισαν να περιβάλουν με την ίδια αγάπη το Σύλλογο, επωφελούμενοι από την πνευματική καθοδήγηση των πατέρων..

Ο Ισίδωρος Σαλάχας, με τη βεβαιότητα πως  εκφράζει όλους τους Απανωχωρίτες και τις Απανοχωρίτισες,  ευχαρίστησε  θερμά   τους σεβαστούς  και άξιους της αγάπης  όλων σεβαστούς πατέρες, που μέσα από την αφιέρωσή τους στο Θεό  αφιέρωσαν τη ζωή τους για να  μορφώσουν θρησκευτικά, να διαπαιδαγωγήσουν  και να καθοδηγήσουν ηθικά  εκατοντάδες παιδιά, νέους και ενήλικες στα χρόνια της παρουσίας τους στη Σύρο.

Ο κ. ΙΩΣΗΦ ΣΤΕΦΑΝΟΥ εξιστορεί τις δικές του αναμνήσεις από το Σύλλογο

Ο ΙΩΣΗΦ ΣΤΕΦΑΝΟΥ πήρε το λόγο στη συνέχεια για να εξιστορήσει τις δικές του αναμνήσεις από το Σύλλογο. Σκηνοθέτησε και σκηνογράφησε αξέχαστες θεατρικές παραστάσεις στη σκηνή της αίθουσας  του συλλόγου και  όπου σήμερα πια, στους ίδιους αυτούς χώρους έχει τη χαρά να διοργανώνει  επιστημονικά σεμινάρια για νέους σπουδαστές και φοιτητές, σε πολλούς επιστημονικούς τομείς.

Η έκθεση εγγράφων, βιβλίων και κειμηλίων στο «μακρυνάρι της Μονής» έδωσε την ευκαιρία στους πολυάριθμους επισκέπτες που ήταν παρόντες στη γιορτή, αλλά και σε όσους το επόμενο τριήμερο που παρέμεινε η έκθεση ανοικτή, πέρασαν από ‘κει, να πάρουν μια ιδέα από την πνευματικότητα του Τάγματος. Αντιπροσωπευτικά δείγματα από σπουδαίες παλιές εκδόσεις, από έγγραφα, φωτογραφίες και γκραβούρες, από παλιά άμφια και λειτουργικά σκεύη, είχαν την ευκαιρία να δουν και να θαυμάσουν όσοι βρέθηκαν αυτό το διάστημα στην ΄Ανω Σύρο.

Η Ιγνατιανή πνευματικότητα έχει τις ρίζες της  στις εμπειρίες του Ιγνατίου Λογιόλα (1491-1556), του Βάσκου αριστοκράτη του οποίου η μεταστροφή σε μια θερμή χριστιανική πίστη ξεκίνησε κατά το διάστημα  της ανάρρωσής του από τραύματα πολέμου. Ο Ιγνάτιος, ο ιδρυτής του τάγματος των ιησουιτών, απέκτησε πλούτο γνώσης γύρω από την πνευματική ζωή σε μια πορεία δεκαετιών, στη διάρκεια της οποίας βοήθησε  άλλους ανθρώπους  να εμβαθύνουν  τη σχέση τους με το θεό.

«Οι πνευματικές Ασκήσεις» αποτελούν πηγή της ιγνατιανής προσευχής.

Κατά τα έτη 1522-1524 ο Ιγνάτιος  συνέταξε τις  Πνευματικές Ασκήσεις, ως  μια συλλογή διαλογισμών και προσευχών, οι οποίες αποσκοπούσαν, με την καθοδήγηση ενός πνευματικού, στην αναγνώριση της παρουσίας  του Ιησού στη ζωή των ανθρώπων, στην ενδυνάμωση της πίστης και στην προσωπική δέσμευση του ανθρώπου στο έργο του Θεού. Απομονωμένος σε μια σπηλιά κοντά  στην ισπανική πόλη ΜΑΝΡΕΣΑ, σε ένα  περιβάλλον λιτότητας και πενίας κατέγραψε τις εμπειρίες του σε τετράδια και πολύ αργότερα σ΄ένα μικρό τόμο με τίτλο Πνευματικές Ασκήσεις. Το βιβλίο αυτό δεν έγινε κτήμα μόνο του Τάγματος και της εκκλησίας, πέρασε τα όρια των πιστών και των θρησκευόμενων αξιολογήθηκε και αξιοποιήθηκε από προσωπικότητες  πέραν των πιστών.

Όπως ο περίπατος, η πεζοπορία, το τρέξιμο είναι σωματικές ασκήσεις, έτσι ονομάζουμε πνευματικές ασκήσεις κάθε τρόπο για  να προετοιμάζει και να  έχει κανείς έτοιμη την ψυχή, να ξεριζώσει από μέσα της κάθε  άτακτη προσκόλληση και έπειτα, αφού απαλλαγεί απ’ αυτές να αναζητήσει και να βρει τη θεία βούληση στην αναδιοργάνωση της ζωής του, για τη σωτηρία  της ψυχής.

Στόχος μας είναι να αγαπάμε και να υπηρετούμε σε όλα. Αν αυτή η επιθυμία μεγαλώνει μέσα μας, τότε η προσευχή μας πηγαίνει καλά. Η επιθυμία είναι πολύ σημαντική. Το κεντρικό ερώτημα είναι τι θέλω πραγματικά ;Καθώς εξελισσόμαστε στην προσευχή, θα θέλουμε εκείνο που θέλει ο θεός: να αγαπάμε και να υπηρετούμε. Μπορούμε να βρούμε το θέλημα του θεού σε όλες τις περιστάσεις: στη χαρά, στη λύπη, σε καιρό εργασίας ή ανάπαυσης. Πρέπει  να βρίσκουμε τον Θεό όχι μόνο στην ησυχία, αλλά και μέσα στην πολυάσχολή ζωή μας.

Φωτογραφίες στο χώρο της έκθεσης , από τη σημερινή δράση των πατέρων στην Αθήνα, στον κοινωνικό τομέα, μας διαβεβαιώνουν για την διαχρονικότητα του μηνύματος του Ιγνατίου Λογιόλα.

Στο πεδίο του πολιτισμού και  της επιστήμης.

Εδώ, στο Μοναστήρι της Παναγιάς όπως κοινώς ονομαζόταν, έζησαν άνθρωποι που διάλεξαν να υπηρετήσουν, τον Θεό και τον άνθρωπο. Πολλοί άφησαν τις χώρες τους( τη Γαλλία, την Ιταλία, την Ισπανία, την Πολωνία,, κα.) και ήρθαν στο Βράχο για να συμβάλουν στην πνευματική ανάπτυξη των κατοίκων της Σύρου. Ως μοναχοί του Τάγματος του Ιησού αφιέρωσαν τις μέρες τους στην προσευχή, στη  μελέτη, στην πνευματική καθοδήγηση, στην αποστολική  και κοινωνική δράση. ΄Ολοι οι μοναχοί,  ιερείς και μη, οι πατέρες και οι αδελφοί ζούσαν κοινοβιακά  σύμφωνα με τους κανονισμούς, την οργάνωση και την πνευματικότητα του Τάγματος του Ιησού, το οποίο  ίδρυσε ο ΄Αγιος Ιγνάτιος Λογιόλα το 1540, δίνοντας όρκους πτωχείας, αγνότητας και υπακοής.

Η ιστορία της Μονής δείχνει ότι από την κοινότητα πέρασαν λογής- λογής άνθρωποι: απλοί μοναχοί και επιστήμονες, ιεροκήρυκες και συγγραφείς, προσωπικότητες με πλούσια και πολύμορφη δράση, ασκητές  και άγιοι άνθρωποι που άφησαν όνομα στον Βράχο. Προξενεί πραγματικά έκπληξη το γεγονός ότι οι Ιησουίτες εγκαταστάθηκαν στη Σύρο αρκετά αργά, μόλις στα μέσα  του 18ου αιώνα. Παρά τις επανειλημμένες προσπάθειες τόσο της τοπικής  εκκλησίας (επίσκοπος κλήρος και κάτοικοι) όσο και του τάγματος, φαίνεται δεν είχε δημιουργηθεί η συγκυρία παραγόντων  για την ευόδωση του έργου  πριν την τελική εγκατάσταση στην ΄Ανω Σύρο το 1744, αν και οι πρώτοι ιησουίτες έφθασαν στο νησί τον 17ο αιώνα.

Το Μοναστήρι της Παναγιάς χτίστηκε στη σημερινή του μορφή το 1852-53. Πρωτεργάτης ήταν ο Μποναβεντούρας Αλοϊσιος. Ο ναός της Παναγίας του ΚΑΡΜΗΛΟΥ χτίστηκε πιθανόν στα μέσα του 17ου αιώνα. Αργότερα επεκτάθηκε, τροποποιήθηκε με τη συμβολή- όπως και στην περίπτωση του μοναστηριού- του κλήρου και του λαού της Σύρου.

Με το επισκοπικό διάταγμα  του Σεβ. Φραγκίσκου Παπαμανώλη, επισκόπου Σύρου, η Μονή μεταφέρθηκε στα Τάλαντα στις 14 Ιουνίου 1997, το δε παλιό Μοναστήρι και η Παναγιά του Καρμήλου παραχωρήθηκαν από το τάγμα στην Καθολική Επισκοπή Σύρου.

Στα Τάλαντα

Το «σπίτι προσευχής» στα Τάλαντα, όπως ονομάζεται, είναι σήμερα η νέα κατοικία των πατέρων, στη Σύρο. Το σπίτι υποδέχεται αδελφούς και πατέρες, ακόμη και από το εξωτερικό, για περισυλλογή, ανάπαυση, διανοητική ή ποιμαντική υπηρεσία. Εκεί τους συναντάμε πια τα καλοκαίρια, όλοι όσοι ζητάμε να επωφεληθούμε από την αγάπη και τη σοφία τους.

Όσοι είχαμε την τύχη να βρεθούμε στη γιορτή,  ζήσαμε μια  μοναδική εμπειρία! Τα χαμόγελα, οι αγκαλιές και η συγκίνηση των ίδιων των πατέρων, των φίλων αλλά και των απλών επισκεπτών, επιβεβαίωσαν σε όλους πως μοιράζοντας απλόχερα αγάπη την παίρνεις πίσω με «μέτρο ξέχειλο».

Λεονάρδος Ιωάν. Βαμβακάρης

Comments are closed.